راهنماي چاپ كتاب

 

– اگر مادر نباشد جسم انسان ساخته نمی‌شود و اگر کتاب نباشد روح بشر پرورش نمی‌یابد. “پلوتارک

 

 –  اتاق بدون کتاب، همچون بدن بدون روح است. “سیسرو

 – کتاب، سفینه‌ای است که اقیانوس بیکران زمان را درمی‌نوردد. “فرانسیس بیکن

  – کتاب، مونس و غمخوار اوقات حزن و خستگی است که غم و اندوه را به سرور و شادمانی تبدیل می‌کند؛ رنج و غم را از آینه‌ی خاطر زدوده و گنجینه‌ی ذهن را پر از گوهرهای گرانبها می‌کند. “ساموئل اسمایلز”

  – خواندن کتابهای خوب، در حکم مکالمه با انسانهای شرافتمند گذشته است. “دکارت

– ستون تمدن، کتاب و مطبوعات است. “پلو تارک”

 – راستگوترین، بی‌توقع‌ترین، مفیدترین و همیشگی‌ترین رفیق برای هر کسی کتاب است. “مارک تواین”

 – مطالعه کتاب یعنی تبدیل ساعت‌های ملالت‌بار به ساعت‌های لذت‌بخش. “شارل دو مونتسکیو”

 – در دنیا لذتی که با لذت مطالعه برابری کند، وجود ندارد. “تولستوی


 

چاپ کتاب

چاپ کتاب ارزانتر از همه جا

سلام و عرض ادب خدمت شما فرهیخته گرامی ( لطفا این قسمت را مطالعه بفرمایید)

انتشارات سخنوران با مجوز رسمی  از وزارت فرهنگ و  ارشاد اسلامی به شماره ثبت ۹۱۸۹ و چاپ بالغ بر هزاران عنوان کتاب تجربیات ارزشمند خود را در این زمینه در اختیار عزیزانی که می خواهند آثار خود را   به کتاب تبدیل کنند قرار می دهد. شما با مطالعه مطالب این سایت اطلاعات کاملی در زمینه چاپ کتابتان کسب کنید.

 

قابل توجه نویسندگان گرامی: ما کتابهای شما را با کمترین هزینه ممکن برایتان چاپ خواهیم کرد برای اثبات این گفته ی ما شما می‌توانید از  انتشارات مختلف در سراسر ایران استعلام قیمت بگیرید.

 

* نکته: اگر وقت کمی دارید و می خواهید خلاصه ای از روند چاپ کتاب، تبدیل پایان نامه به کتاب، و نحوه ی قرارداد و بقیه ی مراحل چاپ کتاب دارید بهتر است در قسمت بالا روی سه کادر دایره ای کلیک کنید تا با جزئیات کار و فرایند چاپ کتاب بیشتر اشنا شوید.
* در صورت نیاز به هر گونه مشاوره در زمینه چاپ کتاب، استخراج کتاب از پایان نامه، نگارش کتاب، صفحه ارایی کتاب و … میتوانید از راه های زیر با ما ارتباط برقرار کنید

آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷
( لطفا قبل از حضور در دفتر انتشارات از طریق تماس تلفنی با شماره زیر با ما هماهنگ کنید – حضور شما در انتشارات مایه افتخار ماست)

شماره تماس:   ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴    حسین وش
پست الکترونیک ( ایمیل ) :

hoseinvash@yahoo.com
hoseinvash@gmail.com

چاپ کتاب

 

سلام بر شما

چند روز پيش با خبر شدم يکي از دوستان براي چاپ کتابش چند ميليون هزينه کرده بود اخرشم کتابش به فروش نرفته بود . منم تصميم گرفتم اين پيامو براي همه بفرستم که چاپ کتاب هزينه ي چند ميليوني خواد اصلا نيازي نيست شما حتما کتابتونو هزار جلد و بيشتر چاپ کنيد شما ميتونيد 20 جلدم چاپ کنيد هزينشم خيلي کمتر ميشه

راستش من يک نويسنده هستم اومدم اينجا بهتون بگم هر مطلبي داريد ميتونيد به راحتي با هزينه ي کم به کتاب تبديلش کنيد

ديگه لازم نيست چند ميليون بابت چاپ کتاب هزينه کنيد من روشي رو بهتون معرفي ميکنم که به راحتي ميتونيد هر نوشته اي که داريد اعم از اشعارتون، دلنوشته، رمان،کتابهاي علمي و حتي مطالب وبتون رو با هزينه ي زير يک ميليون تومان به کتاب تبديل کنيد

حتي ميتونيد پايان نامتونو براي رزومه دکتري به کتاب تبديل کنيد

در ضمن اگر براي اکسپت مقالتون در ژورنالهاي خارجي مشکلي داشتيد ميتونم کمکتون کنم

 

نکته اخرم اينکه خوشحال ميشم به سایت بنده سري بزنيد

 

ادرس سايت انتشارت

http://www.chapketab.ir/

http://vashpub.ir/

 

 

از راه هاي زير ميتونيد با ما ارتباط برقرار کنيد

ايميل: hoseinvash@yahoo.com

hoseinvash@gmail.com

 

شماره تماس: 09183775334

 

ارادتمند شما حسين وش

برای دانلود کتابهای مورد نظرتون بر روی لینک ها کلیک کنید

پایگاه کتاب های درسی

لینک مطالب

http://www.chap.sch.ir/category/24

تنها مرجع رسمی انتشار فایل کتاب های درسی، وب سایت اداره کل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی به نشانی chap.sch.ir می باشد و با وب سایت ها، شرکت ها و موسساتی که بدون دریافت مجوز رسمی از این اداره کل، اقدام به نشر و توزیع فایل های الکترونیکی به صورت online یا offline نمایند برابر قانون با آنها برخورد خواهد شد.

با کلبک بر روی لینک کتابهای درسی شما به سایت اداره کل نظارت بر نشر و توزیع مواد اموزشی وارد خواهید شد و از انجا کتابهای مورد نیازتان را دانلود نمایید

 

 

 

چاپ کتاب

چاپ کتاب ارزانتر از همه جا

سلام و عرض ادب خدمت شما فرهیخته گرامی ( لطفا این قسمت را مطالعه بفرمایید)

انتشارات سخنوران با مجوز رسمی  از وزارت فرهنگ و  ارشاد اسلامی به شماره ثبت ۹۱۸۹ و چاپ بالغ بر هزاران عنوان کتاب تجربیات ارزشمند خود را در این زمینه در اختیار عزیزانی که می خواهند آثار خود را   به کتاب تبدیل کنند قرار می دهد. شما با مطالعه مطالب این سایت اطلاعات کاملی در زمینه چاپ کتابتان کسب کنید.

 

قابل توجه نویسندگان گرامی: ما کتابهای شما را با کمترین هزینه ممکن برایتان چاپ خواهیم کرد برای اثبات این گفته ی ما شما می‌توانید از  انتشارات مختلف در سراسر ایران استعلام قیمت بگیرید.

 

* نکته: اگر وقت کمی دارید و می خواهید خلاصه ای از روند چاپ کتاب، تبدیل پایان نامه به کتاب، و نحوه ی قرارداد و بقیه ی مراحل چاپ کتاب دارید بهتر است در قسمت بالا روی سه کادر دایره ای کلیک کنید تا با جزئیات کار و فرایند چاپ کتاب بیشتر اشنا شوید.
* در صورت نیاز به هر گونه مشاوره در زمینه چاپ کتاب، استخراج کتاب از پایان نامه، نگارش کتاب، صفحه ارایی کتاب و … میتوانید از راه های زیر با ما ارتباط برقرار کنید

آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷
( لطفا قبل از حضور در دفتر انتشارات از طریق تماس تلفنی با شماره زیر با ما هماهنگ کنید – حضور شما در انتشارات مایه افتخار ماست)

شماره تماس:   ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴    حسین وش
پست الکترونیک ( ایمیل ) :

hoseinvash@yahoo.com
hoseinvash@gmail.com

چاپ کتاب

 

خدمات جانبی دپارتمان چاپ کتاب

صفحه آرایی

صفحه‌آرایی کتابهای شما در قطع های مختلف (وزیری، رقعی، جیبی، خشتی، پالتویی و …) با قیمت همکاری و در سریع ترین زمان ممکن

مشاهده جزئیات

طراحی جلد

طراحی جلد کتابهای شما به صورت حرفه ای و نیمه حرفه ای به صورت توافقی، با قیمت همکاری و تحویل دو روزه

مشاهده جزئیات

استخراج کتاب از پایان نامه

استخراج کتاب از پایان نامه‌ی شما زیر نظر کارشناسان رشته‌ی کتابداری در کمترین زمان با بالاترین دقت ممکن و با همکاری خود شما

مشاهده جزئیات

 

 
 
 
یک ناشر می‌گوید: تنها 100 ناشر حرفه‌ای در کشور داریم، در صورتی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال‌های گذشته به صورت کیلویی حدود 13 هزار مجوز نشر صادر کرده که نشر کشور را با مشکلات عمده‌ای مواجه کرده است.
به گزارش بولتن نیوز، صالح رامسری درباره موضوع گرفتن هزینه چاپ کتاب از مولف از سوی ناشران گفت: متأسفانه این بیماری در نشر ما جا افتاده است و در این رابطه ما باید به دنبال علت‌ها بگردیم؛ وضعیتی که باعث شده شمارگان کتاب به 200 نسخه برسد و همین موضوع زمینه‌ای فراهم کرده تا ناشر برای گذران اموراتش هزینه چاپ کتاب را از مولف بگیرد.

مدیر انتشارات معین افزود: بحث دیگر این است که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به صورت کیلویی مجوز نشر صادر کرده است به گونه‌ای که در حال حاضر چیزی حدود 12 – 13 هزار مجوز نشر صادر شده است که از این 12 – 13 هزار ناشر، تنها 200 ناشر کار می‌کنند. از این تعداد، 100 ناشر حرفه‌ای هستند و 50 ناشر واقعا کتاب منتشر می‌کنند. این یعنی این‌که تنها 50 ناشر کار واقعی نشر انجام می‌دهند و برای چاپ کتاب‌های‌شان حق‌التألیف می‌پردازند. برای مثال ما امسال کتاب فرهنگ پنج‌جلدی «کارا» را در انتشارات معین چاپ کردیم که انتشار آن دو سال به طول انجامید و در طول این دو سال ماهانه پنج میلیون تومان پول به آقای خرمشاهی پرداخت کردیم. حالا در این وضعیت ما که یک ناشر مستقل هستیم این اثر را چاپ کرده‌ایم و هزینه گزافی پرداخت کرده‌ایم و تا به حال هم هیچ نهاد و ارگانی نیامده است که یک نسخه از این کتاب را بخرد.

او با بیان این‌که بسیاری از ناشرانی که مجوز نشر گرفته‌اند ناشر نیستند و کارشان چیز دیگری است، اظهار کرد: در مقطعی وقتی وزارت ارشاد می‌خواست از ناشر کتاب بخرد، ناشر باید تعهدی امضا می‌کرد که مسئولیتی در ارگان‌های دولتی مثل وزارت ارشاد ندارد. این به خاطر آن بود که در مقطعی بسیاری از افرادی که در وزارت ارشاد کار می‌کردند مجوز نشر گرفته بودند و کتاب چاپ می‌کردند. یا مثلا افراد دیگری مثل استادان دانشگاه که کتابی می‌نوشتند اما به خاطر کیفیت پایین‌ کار هیچ ناشری حاضر به چاپ آن نمی‌شد، خود اقدام به گرفتن مجوز نشر می‌کردند تا این کتاب را به چاپ برسانند و بتوانند با ارائه آن به دانشگاه حقوق استادی بگیرند. الان بسیاری از این‌گونه ناشران در فضای نشر کشور وجود دارند که سالانه باید شش کتاب منتشر کنند تا مجوزشان باطل نشود. این مسائل همگی باعث شده که به وضعیت فعلی در حوزه نشر دچار شویم.

رامسری با بیان این‌که متأسفانه گرفتن هزینه چاپ از مولف در بین ناشران عمومی شده است، گفت: علت این مسئله به خاطر مجوزهای بدون حساب و کتاب نشر است. چون در حال حاضر تنها 100 ناشر حرفه‌ای داریم که کار می‌کنند و مابقی به کارهای دیگری مشغول‌اند. مشکل این ناشران کاش تنها گرفتن پول بود، این‌ها مشکلات دیگری هم دارند. مثلا من اطلاع دارم که در جاهایی پول هم گرفته شده اما کتاب چاپ نشده است که این عمق فاجعه را می‌رساند.

او همچنین گفت: عمق این فاجعه را می‌توان در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران دید. آن‌جا به خوبی معلوم می‌شود که ما در کشور 100 ناشر حرفه‌ای داریم؛ اما تمام سازمان‌ها، نهادها و ارگان‌های دولتی همگی مجوز نشر گرفته‌اند و با این حال خدا را شکر که بین‌شان دعوا و چاقوکشی نمی‌شود!

 

چاپ کتاب

چاپ کتاب ارزانتر از همه جا

سلام و عرض ادب خدمت شما فرهیخته گرامی ( لطفا این قسمت را مطالعه بفرمایید)

انتشارات سخنوران با مجوز رسمی  از وزارت فرهنگ و  ارشاد اسلامی به شماره ثبت ۹۱۸۹ و چاپ بالغ بر هزاران عنوان کتاب تجربیات ارزشمند خود را در این زمینه در اختیار عزیزانی که می خواهند آثار خود را   به کتاب تبدیل کنند قرار می دهد. شما با مطالعه مطالب این سایت اطلاعات کاملی در زمینه چاپ کتابتان کسب کنید.

 

قابل توجه نویسندگان گرامی: ما کتابهای شما را با کمترین هزینه ممکن برایتان چاپ خواهیم کرد برای اثبات این گفته ی ما شما می‌توانید از  انتشارات مختلف در سراسر ایران استعلام قیمت بگیرید.

 

* نکته: اگر وقت کمی دارید و می خواهید خلاصه ای از روند چاپ کتاب، تبدیل پایان نامه به کتاب، و نحوه ی قرارداد و بقیه ی مراحل چاپ کتاب دارید بهتر است در قسمت بالا روی سه کادر دایره ای کلیک کنید تا با جزئیات کار و فرایند چاپ کتاب بیشتر اشنا شوید.
* در صورت نیاز به هر گونه مشاوره در زمینه چاپ کتاب، استخراج کتاب از پایان نامه، نگارش کتاب، صفحه ارایی کتاب و … میتوانید از راه های زیر با ما ارتباط برقرار کنید

آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷
( لطفا قبل از حضور در دفتر انتشارات از طریق تماس تلفنی با شماره زیر با ما هماهنگ کنید – حضور شما در انتشارات مایه افتخار ماست)

شماره تماس:   ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴    حسین وش
پست الکترونیک ( ایمیل ) :

hoseinvash@yahoo.com
hoseinvash@gmail.com

چاپ کتاب

گرامیداشت نوش آفرین انصاری در عصر کتاب

 مراسم گرامیداشت نوش آفرین انصاری همزمان با هفته کودک توسط موسسه خانه کتاب برگزار می شود.
 

 

به گزارش لیزنا، این برنامه در جریان سلسله برنامه‌های عصر کتاب که به صورت دوره‌ای برگزار می شود انجام خواهد شد.

 

در مراسم گرامیداشت نوش آفرین انصاری افرادی همچون هوشنگ مرادی کرمانی، مهدی محقق، پوراندخت سلطانی، شهرام اقبال زاده و فریبا افکاری سخنرانی خواهند کرد.

 

نوش آفرین انصاری استاد دانشگاه، نویسنده و پژوهشگر علوم کتابداری و اطلاع رسانی ایرانی است. او که پدرش دیپلمات وزارت امور خارجه بود در پاییز ۱۳۱۸ در دهلی نو هندوستان زاده شد. تحصیل در رشته کتابداری را تا مقطع کارشناسی در مدرسه عالی کتابداری ژنو و مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه مک گیل کانادا ادامه داد و به ایران بازگشت.

 

بر اساس اعلام روابط عمومی خانه کتاب، انصاری از اعضای شورای کتاب کودک است. او از اعضای هیات علمی کتابداری دانشگاه تهران بوده و راه اندازی بخش فنی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و ریاست کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران از فعالیتهای اوست.

 

از نوش آفرین انصاری تاکنون کتابها و مقاله های تالیفی و ترجمه‌های بسیاری به ویژه در زمینه کتابداری و کتابخانه‌های کودکان و بزرگسالان منتشر شده است. از کتاب‌های او که اکنون دبیر شورای کتاب کودک است می‌توان به «تشکیل کتابخانه در روستا»، «مجموعه مقالات درباره کتاب و کتابداری» و ترجمه «مدخل تاریخ شرق اسلامی» اشاره کرد.

 

برنامه عصر کتاب ویژه گرامیداشت نوش آفرین انصاری روز شنبه هجدهم مهرماه ساعت ۱۵ در سالن استاد شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار خواهد شد.

چاپ کتاب با هزینه های زیر یک میلیون تومان

سلام و عرض ادب خدمت شما فرهیخته گرامی ( لطفا این قسمت را مطالعه بفرمایید)

انتشارات سخنوران به شماره ثبت ۹۱۸۹ با مجوز رسمی  از وزارت فرهنگ و  ارشاد اسلامی و چاپ هزاران عنوان کتاب تجربیات ارزشمند خود را در زمینه ی چاپ کتاب  در اختیار عزیزانی  قرار می دهد که می خواهند آثار خود را   به کتاب تبدیل کنند. شما با مطالعه تارنمای چاپ کتاب اطلاعات کاملی در زمینه چاپ کتابتان کسب کنید.

قابل توجه نویسندگان گرامی: ما کتابهای شما را با کمترین هزینه ممکن برایتان چاپ خواهیم کرد برای اثبات این گفته ی ما شما می‌توانید از  انتشارات مختلف در سراسر ایران استعلام قیمت بگیرید.

* نکته: اگر وقت کمی  در اختیاردارید یا برای چاپ کتابت عجله دارید و می خواهید خلاصه ای از روند چاپ کتاب، تبدیل پایان نامه به کتاب، و نحوه ی قرارداد با انتشارات و بقیه ی مراحل چاپ کتاب اطلاعاتی کسب کنید تو صیه ما به شما این است در قسمت بالا روی سه کادر دایره ای کلیک کنید تا با جزئیات کار و روند چاپ کتاب بیشتر اشنا شوید.

* در صورت نیاز به هر گونه مشاوره در زمینه چاپ کتاب، استخراج کتاب از پایان نامه، تبدیل پایان نامه به کتاب، نگارش کتاب، صفحه ارایی کتاب و … می توانید از راه های زیر با ما ارتباط برقرار کنید.

آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷
( لطفا قبل از حضور در دفتر انتشارات از طریق تماس تلفنی با شماره 09183775334 با ما هماهنگ کنید – حضور شما در انتشارات مایه افتخار ماست).

 

سایت اصلی انتشارات
www.chapketab.ir

 

شماره تماس:   ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴    حسین وش
پست الکترونیک ( ایمیل ) :

hoseinvash@yahoo.com
hoseinvash@gmail.com

دپارتمان چاپ کتاب (انتشارات سخنوران ) به شماره ثبت ۹۱۸۹ و چاپ بالغ بر هزاران عنوان کتاب تجربیات ارزشمند خود را در این زمینه در اختیار عزیزانی که می خواهند آثار خود را در سریعترین زمان با کمترین هزینه و بهترین کیفیت به چاپ برسانند
خدمات دپارتمان چاپ کتاب
اخذ مجوز چاپ کتاب
صفحه ارایی کتاب
طراحی جلد کتاب
ویراستاری کتاب
ترجمه
اکسپت مقالات
استخراج کتاب از پایان نامه
مشاوره در زمینه ی چاپ و تالیف کتاب

نویسندگان و فرهیختگان گرامی سوالات خود در مورد نحوه ی اخذ مجوز چاپ کتاب، صفحه ارایی، طراحی جلد، استخراج کتاب از پایان نامه و تبدیل پایان نامه به کتاب، هزینه ها و مراحل چاپ کتاب، نحوه ی عقد قرارداد برای چاپ کتاب، نگارش پایان نامه و اکسپت مقالات ای اس ای (ISI) و ای اس سی و چاپ  کتاب در تمام زمینه های مورد نظر با ما تماس بگیرید

پل های ارتباطی بین ما و شما

شماره تماس: ۰۹۳۵۴۷۵۲۳۳۳

پست الکترونیک

hoseinvash@yahoo.com

hoseinvash@gmail.com

آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷

(لطفا قبل از حضور در انتشارات با ما هماهنگ کنید – ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴ حسین وش)

تاریخچه صنعت چاپ و چاپخانه چاپ و نشر و کتاب و صنعت چاپ و تاریخچه

 
سایت اطلاعات عمومی، دانستنیهامقالات اطلاعات عمومی و گوناگون

تاریخچه صنعت چاپ و چاپخانه چاپ و نشر و کتاب و صنعت چاپ و تاریخچه

ریشه لغوی
واژه چاپ احتمالا از کلمه chappn (چاپنا) که کلمه‌ای هندی است گرفته شده است. ولی عده ای معتقدند که از «چاو» مقولی گرفته شده است «چاو ، نام نوعی پول در عصر ایرانیان بوده است). از لغات دیگری که برای چاپ بکار رفته می توان به «طبع» و «باسعه» اشاره کرد…

تاریخچه صنعت چاپ و چاپخانه چاپ و نشر و کتاب و صنعت چاپ و تاریخچه

تاریخچه,صنعت,چاپ,چاپ,کتاب,صنعت,چاپ,تاریخچه,آکاایران,واژه,نوعی,کلمه‌ای,واژه چاپ احتمالا از کلمه,عده,اشاره,نوع,واژه,عده,نوعی پول در عصر ایرانیان,دیگر,ریشه,نوعی

تعریف چاپ impression

چاپ به معنی اعم ، فن و صنعت تکثیر صورت نقوش دو بعدی «حروف ، ارقام ، خطوط و تصاویر) بوسیله انداختن اثر این نقوش بر روی کاغذ ، پارچه یا مواد دیگر و بالاخص چاپ مواد خواندنی بر روی کاغذ است.
در واقع چاپ کردن و پخش کردن (چاپخش) ، پخش عمده ای معنای قلمرو نظر را دربر می گرفت. اما دیگر چاپ مهمترین ابزار نشر نیست و جای خودش را به اشکال دیگری داده است.

تعریف نشر pablication

عمل چاپ و ارایه یک کتاب یا مدرکی دیگر به عموم که به آن انتشار تیر گویند.
نشر در واقع تلاتی گاه پدید آورندگان و خوانندگان است.

دید کلی

صنعت نشر کتاب به معنای تولید صنعتی کالایی فرهنگی به نام کتاب است. امروزه شیوه‌هایی که در روند تولید کتاب و تکثیر آن به کار می رود، کاملا صنعتی است. از اینرو نشر کتاب ، صنعتی است در کنار صنایع دیگر و نه کمتر از آنها. صنعت نشر کتاب در حال گسترش است البته به شرطی که کتاب ، رسانه اطلاعاتی و ارتباطی کار آمدی باشد. به طور کلی انتشار کتاب ، اشاعه گسترده یکی از موثرترین و سهل ترین رسانه‌هاست.

تاریخچه

همان گونه که در این نوشته خواهیم دید، چگونگی پیدایش صنعت چاپ- با آن که غربی ها آن را به نام خود می دانند- چندان آشکار و بدیهی نیست، اما به گفته ای باید کشور چین را مبدأ آغاز چاپ دانست. در ایران نیز ظهور صنعت چاپ و ورود چاپخانه، به دورانی بیش از صد سال بازمی گردد. برخی چاپ در ایران را به دوران مغول مربوط می دانند. با این حال، صنعت چاپ به شکل جدید به دوره قاجار بازمی گردد. مقاله ای که می خوانید، نگاهی است به این موضوعات و تحول و تطور چاپ و چاپخانه در تاریخ.
قبل از اختراع چاپ، کتاب ها را با دست تکثیر می کردند. در آتن، اسکندریه و روم، عده ای از نسّاخان، شاهکارهای ادبی را استنساخ می کردند و این کار در سراسر قرون وسطی ادامه داشت. کتاب به اندازه ای گرانبها بود که تعداد کمی از مردم توانایی تهیه آن را داشتند. در نتیجه، در عصر کاوش و پیشرفت، امکان خواندن و پژوهش محدود بود. در بیشتر دوران قرون وسطی، کاغذ پوست گوسفند و گوساله به کار می رفت. از یک قرن پیش از شارلمانی، دیگر پاپیروس مورد استفاده قرار نگرفت. مسلم است که کاغذ برای اولین بار از جهان اسلام به اروپا راه یافت زیرا کاغذ، اولین بار در آن دسته از سرزمین های مدیترانه که با سرزمین های اسلامی تماس مداوم داشتند دیده شده است. مسلمین، راز تولید کاغذ را از چینی ها آموخته بودند.
برای ساختن کاغذ، الیاف گیاهی را خرد و خمیر می کردند، خمیر را به صورت لایه ای نازک و یکنواخت روی صفحه ای یا پارچه ای پهن می کردند و می فشردند تا آبش گرفته شود و آنگاه الیاف را در هم می فشردند. حوالی پایان قرون وسطی- به ویژه هنگامی که چاپ متداول گردید- کاربرد کاغذ، جایگزین کاربرد پوست و کاغذ پوست شد. منشا هنر چاپ را باید در چین جست وجو کرد، گرچه اشپیل فوگل در کتاب خود هیچ اشاره ای به نقش مشرق زمین و به طور اخص، چین در ابداع چاپ ننموده است و آن را از مهمترین ابداعات فناوری تمدن غربی می شمارد، اما بسیاری از مورخان و نویسندگان همانند هنری لوکاس، نقش چین را در چاپ نادیده نگرفته اند و بر این باورند که این هنر از چین به اروپای غربی رسیده است. به این ترتیب، مراحل تحول چاپ در هاله ای از ابهام قرار دارد، اما براساس آنچه عبدالحسن آذرنگ در کتاب خود می نویسد: «در حدود سال ۱۰۴۰ میلادی، کیمیاگری چینی به نام «پی شنگ» از گل و نوعی چسب مخصوص، ترکیبی به وجود آورد و با آن حروفی متحرک ساخت و سپس این حروف را پخته و سفت کرد. پی شنگ حروف را کنار هم قرار می داد و با وسیله ای فلزی محکم می کرد و بر روی آن مخلوطی از رزین، موم و خاکستر می مالید و صفحه حروف را به آرامی حرارت می داد. پس از انتقال نقش صفحه بر کاغذ و تکثیر آن، باز حروف را به آرامی حرارت می داد و از هم جدا می کرد که این ابتکار پی شنگ را راه حل حروفچینی با حروف متحرک می دانند».
از سده دوازدهم به بعد، صنعت چاپ در غرب با کمک قالب های چوبی و حکاکی دستی صورت گرفته بود، اما آنچه در سده پانزدهم ابداع محسوب شد، عبارت بود از تکمیل دستگاه چاپ فلزی و متحرک که نسخه های فراوانی را با سرعت بیشتر چاپ می کرد. تحول در صنعت چاپ تا رسیدن به دستگاه فلزی را باید یک روند تدریجی به حساب آورد که در فاصله سال های ۱۴۴۵ تا ۱۴۵۰ میلادی به اوج رسید. یوهانس گوتنبرگ اهل مانیتس، نقش مهمی را در تکمیل این صنعت ایفا کرد. «انجیل گوتنبرگ» که در سال ۱۴۵۵ یا ۱۴۵۶ میلادی به پایان رسید، اولین کتاب واقعی محصول نوع چاپ متحرک بود. در نیمه دوم سده پانزدهم، چاپ جدید به سرعت در اروپا رواج یافت. چاپخانه ها در دهه ۱۴۶۰ میلادی در سراسر خاک امپراتوری مقدس روم تاسیس شد و با گذشت ده سال، به ایتالیا، فرانسه، اسپانیا و اروپای شرقی رسید؛ مخصوصاً ونیز که به مرکز چاپ معروف شد و تعداد چاپگران این شهر تا سال ۱۵۰۰ میلادی به قریب صد تن بالغ شدند و حدود دو میلیون جلد کتاب در آنجا به چاپ رسید.
اما در ایران؛ رافائل دومان در خاطرات خود می نویسد: «به خاطر نبودن صنعت چاپ، کتاب در اینجا(ایران) خیلی گران است. قیمت کتاب بر حسب سطور کتاب تعیین می شود. محتوای کتاب در تعیین قیمت آن هیچ تاثیری ندارد. یک کتاب با هزار سطر به قیمت دو عباسی فروخته می شود. اگر با خط خوش نوشته شود، تا ۵ عباسی قیمت دارد».
در هر صورت ورود واژه چاپ به زبان فارسی را به اواخر قرن هفتم هجری و به زمان سلطنت گیخاتوخان پسر اباقاخان مغول نسبت می دهند و آن پول کاغذی بوده که به آن چاو یا کااو (Cao) می گفتند. برخی هم برآنند که واژه چاپ، همان چهاپ یا چهاپه که در زبان هندی به مفهوم مهری بوده که بر روی پارچه می زدند و آن را منقوش می ساختند، بوده است.
در سال ۱۶۴۰ میلادی در دوره صفویه، بازرگانی ارمنی که از ارامنه ساکن آمستردام بود، دستگاه چاپی را با حروف ارمنی خریداری و به جلفای اصفهان وارد کرد. به دنبال آن، عده ای از بزرگان و پادشاهان صفوی به فکر ایجاد چاپخانه با حروف فارسی و عربی افتادند که پس از چندی به فراموشی سپرده شد تا دوران عباس میرزای نایب السلطنه که اولین چاپخانه سربی با حروف فارسی و عربی توسط میرزا زین العابدین در تبریز دائر شد و اولین کتاب منتشرشده آن، رساله جهادیه میرزاعیسی خان قائم مقام بود که در سال ۱۲۳۳ در جریان جنگ ایران و روسیه و پس از عهدنامه گلستان به چاپ رسید. این رساله حاوی فتاوای جهاد علمای آن زمان بود. در همین چاپخانه کتاب «مآثرالسلطانیه» و بعضی کتب دیگر از جمله «رساله آبله کوبی» به طبع رسیده است.
اما این چاپخانه نیز در سال ۱۲۴۵ تعطیل شد. در آن زمان هنوز واژه چاپ متداول نشده بود و به این خاطر آن را باسمه خانه، بصمه خانه و مطبعه و دارالطباعه و دارالطبع می نامیدند.
اما قدیمی ترین کتابی که به زبان فارسی در جهان به طبع رسیده است، دو کتاب به نام های «داستان مسیح» و «داستان سن پیدرو» است که هر دو با ترجمه لاتین در سال ۱۶۳۹(۱۰۹۴ هجری) یعنی یازده سال پس از وفات شاه عباس اول در شهر «لیدن» توسط فردی به نام Ludovico ce dieu طبع شده است. همین شخص صفحاتی چند از ترجمه انجیل به زبان فارسی را هم به چاپ رسانده است. کتاب های فارسی پیش از اینکه در ایران به چاپ برسد در ممالک هندوستان، عثمانی، مصر و شهرهای اروپایی به چاپ رسیده است. در هندوستان توسط ماموران انگلیسی مقیم کلکته، نخستین چاپخانه برای طبع کتب فارسی در ۱۲۲۵ دائر شد. از قدیمی ترین کتاب های فارسی چاپ عثمانی، «فرهنگ شعوری» است که در سال ۱۲۵۵هجری چاپ شده است. در مصر(مطبعه بولاق) هم کتب فارسی چاپ می کرده اند که اولین کتاب به نام «مفاتیح الدریهفی اثبات القوانین الدریه» در سال ۱۲۴۲ از چاپ خارج شده است. دیگر از کتاب هایی که در آنجا چاپ شده است، یکی «گلستان سعدی» و دیگر «پندنامه عطار» است که هر دو در سال ۱۲۴۴ به چاپ رسید. در شهرهای اروپایی مانند لندن، رم، پاریس، ونیز، لیدن، پطرزبورگ و… نیز کتب فارسی به نفاست به چاپ رسیده است.
پس از عباس میرزا، میرزازین العابدین استاد چاپ در سال ۱۲۴۰ به فرمان فتحعلیشاه به تهران فراخوانده شد تا به کمک منوچهرخان معتمدالدوله، اولین چاپخانه سربی دارالخلافه را راه بیندازد. کتاب «محرق القلوب» از آثار آن است. نخستین کتاب چاپ سنگی تهران، «معجم» است که در ۱۲۵۹ به چاپ رسید. چاپ سنگی هم مانند چاپ حروفی و سربی، اول در تبریز به دستور عباس میرزا و همت میرزاصالح شیرازی از روسیه به تبریز وارد شد و آغاز به کار کرد. اولین کتاب هایی که توسط چاپ سنگی به چاپ رسید، قرآنی به خط میرزا حسین خوشنویس معروف، به سال ۱۲۵۰ بود و از دیگر کتاب ها می توان به «زادالمعاد» تالیف علامه محمدباقر مجلسی چاپ شده در ۱۲۵۱ق و «حدیقه الشیعه» ملااحمد مقدس اردبیلی در سال ۱۲۶۰ق اشاره کرد.
پس از مدت ها امیرکبیر روزنامه وقایع اتفاقیه را که پس از قتل او روزنامه دولت علیه ایران و سپس به نام ایران نامیده شد، منتشر کرد.
فرمان ها و دستورات شاه و وقایع و حوادث هر هفته که غالباً مربوط به دستگاه سلطنت بود، در آن روزنامه چاپ می شد و در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه، این روزنامه به وسیله میرزاابوالحسن خان صنیع الملک نقاش باشی، مصور گردید.
ناصرالدین شاه در سفر اول خود به اروپا، هنگام بازگشت به ایران یک دستگاه چاپخانه سربی با حروف فارسی و لاتین خرید و به ایران فرستاد. این چاپخانه مدتی به علت نبودن سرپرست و حروفچین معطل ماند تا آنکه در سال ۱۲۹۲ هجری، بارون لویی دونرمان فرانسوی از ناصرالدین شاه امتیاز روزنامه لاپاتری را به زبان فرانسه گرفت و چاپخانه به وسیله او به کار افتاد. در این دوره، چاپخانه های دیگری در تبریز و بوشهر و اصفهان دائر شد و روزنامه هایی از قبیل روزنامه ملتی و روزنامه علمی و مریخ انتشار یافت. در شیراز، یک روزنامه نیمه فارسی و نیمه عربی به وسیله طبیب مخصوص ظل السطلان در حدود سال ۱۲۸۹ هجری تاسیس شد که بعداً فقط به فارسی منتشر می شد. توجه ناصرالدین شاه به امر تاریخ نویسی و ترغیب نویسندگانی چون رضاقلی خان هدایت و محمدحسن خان صنیع الدوله و لسان الملک سپهر به نوشتن کتب تاریخی، یک امر طبیعی بود زیرا او می خواست حوادث دوران سلطنت قاجاریه- خاصه وقایع دوره سلطنت خودش- را در کتاب ها ثبت و ضبط کند.
کتب سنگی را در ایران، معمولاً بیش از ۷۰۰ یا ۸۰۰ نسخه چاپ نمی کردند، چراکه سنگ چاپ بیش از این قابلیت استنساخ نداشته است، اگرچه «اکمال الدین» شیخ صدوق(تهران ۱۳۰۱) را در یکهزار و هشتاد جلد به چاپ رسانده بودند. خطی که در نوشتن کتاب برای چاپ سنگی به کار می رفت، بیشتر خط نسخ و نستعلیق و گاه شکسته بود. کاغذی که برای چاپ استفاده می شد غالباً کاغذ روسی و روزنامه بود و گاه کاغذهای فرنگی که از طریق خلیج فارس وارد می شد مورد استفاده قرار می گرفت. کاغذ آبی رنگ در بعضی از کتاب هایی که می خواستند صورت تزئینی داشته باشد به کار می رفت نظیر «منتخب دیوان کبیر شمس» که به نام «شمس الحقایق»(تهران ۱۲۸۰) طبع شده است و نیز مرسوم بود که در چاپ بعضی از کتب، کاغذهای رنگارنگ به کار برند؛ یعنی هر چند صفحه را به یک رنگ مخصوصی چاپ می کردند؛ مانند «دیوان انوری» که در سال ۱۲۶۴ در دارالطباعه دارالسلطنه تبریز چاپ شده است و ده رنگ کاغذ در آن استفاده شده است و اشخاص خیری که بانی انتشار می شدند، آن را وقف عام می ساختند تا نسخ آن کتاب تماماً به کسانی که استحقاق دارند مجاناً داده شود.
بنا بر آنچه گفته شد، با ورود چاپ سنگی، چاپ حروفی و سربی به مدت ۲۲ سال در حاشیه قرار گرفت تا اینکه در اواخر قرن سیزدهم قمری، چاپ سربی در اغلب شهرهای بزرگ مانند تبریز، تهران، اصفهان، مشهد، رشت و چند شهر دیگر رواج یافت و تا پیروزی انقلاب، تنها روش چاپ در کشورمان محسوب می شد. با ورود کامپیوتر به کشور در دهه ۱۳۶۰ش این وسیله برای حروفچینی و صفحه آرایی مورد استفاده قرار گرفت و فعالیت در حوزه نشر را بسیار تسریع و تسهیل کرد.
و در نهایت آنکه حروفچینی سربی چه به صورت دستی و چه حتی با دستگاه های سطرچین، از حدود آغاز دهه ۱۳۷۰ روبه انقراض کامل نهاد.

سیر تحولی و رشد

دگرگونی در چاپ و نشر ، پس از گوتنبرگ روندی کند داشت و تا سده هفدهم میلادی تغییر عمده ای در آن رخ نداد. در این قرن ، یوهان رینمان (Yohan Rynmann) است که در آوگسبورگ آلمان ، پس از آشنایی با چاپ به نشر کتاب روی آورد و حدود 200 کتاب منشتر ساخت. از سده هفدهم به بعد انقلاب صنعتی باعث و بانی پیشرفت‌های عظیمی در متون چاپ شد. در سده هجدهم ، چاپ به رشد تدریجی خود ادامه داد و در این قرن ، آمریکا به عنوان کانونی تازه اما پرتوان وارد صحنه نشر جهان شد و تاثیر بسزایی در پیشرفت و نوآوریهای نشر داشت. در قرن نوزدهم ، تحولات چاپ و نشر کتاب به حدی سرعت و کیفیت چاپ را افزایش داد که این قرن را عصر جدید کتاب نامیدند. در قرن بیستم ، عواملی بر چاپ تاثیر گذاشتند که مهم ترین آنها به این شرح هستند:
1. سرمایه کافی ناشران
2. دانش فنی و مهارتهای تخصصی
3. علاقه و دلبستگی فرهنگی
4. آرمانها و اهداف
5. مناسبات خوب
6. مخاطره پذیری و عامل بسیار مهم دیگر در این سده ، رواج کامپیوتر و ظهور پدیده نشر رومیزی و همین طور انقلاب الکترونیک است.
کاربرد کامپیوتر ، چاپ را همانند فعالیتهای دیگر ، به خود وابسته کرده است. امکانات فراوان کامپیوتری برای چاپ و نشر کتاب به حدی است که تصور وابستگی نام چاپ به کامپیوتر پذیرفتنی تر است تا چاپ بدون کامپیوتر. امروزه فعالیت‌های اساسی و عمده چاپ در یک جا جمع شده است و اصطلاح نشر رومیزی (desktop publishing) را بر آن نهادند.

انواع چاپ

روشهای چاپ

شیوه‌های چاپ در جهان از ابتدا تاکنون از چند شیوه اصلی خارج نیست. در بعضی منابع شیوه‌های چاپ را به 3 دسته اصلی تقسیم می کنند.
• چاپ برجسته
• چاپ مسطح
• چاپ گرد
البته شیوه‌های دیگری نیز استفاده می شود که به آنها نیز می پردازیم.
• چاپ اوزالید Diazotype :
برای ارائه نمونه قبل از چاپ به صاحب کار
• چاپ باسمه‌ای Block printing :
کشیدن تصاویر یا چاپ یک طرح روی کاغذ یا مواد دیگر با قالبهای چوبی یا فلزی.
• چاپ سری Typography:
بوسیله حروف سری و متحرک انجام می شود.
• چاپ سنگی Lithography :
روشی که بر اساس دفع متقابل آب و چربی اختراع شده است و در آن برای چاپ از سنگ استفاده می شود.
• چاپ فلزی Metallography :
اگر در روش چاپ سنگی به جای سنگ از فلز استفاده کنیم.
• چاپ زیروگرافی Xerography :
این روش چاپ را چاپ فوری نام نهاده اند.
• چاپ عکس Gacsimile :
بازسازی دقیق یک اثر خطی یا چاپی
• چاپ استنسیلی :
چاپ از خلال پرده ای نازک و خلل پذیر.

چاپ افست

چاپ افست یکی از پر رونق ترین و فراوانترین چاپ هاست. شاید یکی از دلایل آن چاپ روی کاغذ با کیفیت بسیارعالی و در تیراژهای نسبتا پایین است. البته در چاپ اسکرین تیراژهای پایین تر از چاپ افست، معمول و متداولتر است و حتی از نظر صرفه اقتصادی مناسبتر، اما اگر جنبه کیفیت چاپ را نیز در نظر داشته باشیم. چاپ افست مناسبترین است. گاهی چاپ افست را به دلیل عدم برجستگی یا فرورفتگی در رابط (زینک) چاپ مسطح نیز نامیده می شود.
برای چاپ افست باید مراحل زیر را انجام بدهید :
1)طراحی طرح مورد نظر (در این جا فرض را بر این می گیریم که کار چهار رنگ می خواهد چاپ شود)وقتی می گوییم چاپ چهار رنگ منظور این نیست که فقط در طرح چهار رنگ وجود دارد .بلکه رنگهای موجود در طرح ترکیبی از همان چهار رنگ اصلی ( Cyan , Magenta , Yellow , blacK ) هستند . پس می توانید تعداد رنگهای ترکیبی زیادی در طرح داشته باشید مثل صورتی، بنفش ، قهوه ای ،و… بعد از انتخاب گزینه CMYK برای فایل ایجاد شده میتوان از پالت Channels تعداد کانالهای رنگ را مشاهده کرد .
همین جا یه نکته ای رو که خودم تجربه کردم بهتون بگم انتخاب رنگ درچاپ خوب طرح خیلی مهمه سعی کنید از رنگهای کدر برای زمینه کاری که توش ریزه کاری دارید مثل متن استفاده نکنید . اگر مجبور به انتخاب یه همچین رنگی بودید از فونتهای خواناتر استفاده کنید .
یه نکته دیگه اینکه از اطراف کادر همیشه چند میلی متر به داخل فاصله بزارید تا موقع برش قسمتی از متن یا طرح حذف نشه .
2) خوب حالا فرض می کنیم طرح آماده شده فایل JPG یا TIF اونو می سازیم . البته طرح رو نیز با فرمت اختصاصی نرم افزار ذخیره کنید .
3)برای چاپ کار طراحی شده باید فرم چاپی ایجاد کنیم .یعنی یک طرح به تنهای چاپ نمیشه بلکه همراه طرحهای دیگه در یک فرم چیده شده و برای چاپ آماده می شه .در اینجا نوع کار هم خیلی مهمه برای چاپ یه ست اداری سربرگ، فاکتور ،کاغذ یاداشت ،پاکت نامه و…در یک فرم چیده میشوند چرا که باید بر روی کاغذ چاپ شوند .اما فرم مربوط به کارت ویزیت ، بروشور ،فولدرو… بر روی کاغذ مقوا گلاسه چاپ میشوند .وبرای جعبه کالاها عمدتا از مقوای پشت طوسی استفاده می شود که ضخامت بیشتری دارد .
4) ابعاد فرم های چاپی متفاوت هست وبه تعدادو ابعاد کارهای طراحی شده شما بستگی مثلا :
35*50 – 25*35 -44*60 – 50*70 ابعاد های متداول فرم های چاپی هستند .
نکته :گاهی وقتا یک کار خودش یه فرم میشه مثل پوستر یا جلد کتاب ومجله .
5) یک فایل با ابعاد های گفته شده در بالا ایجادمی کنیم .کارهای طراحی شده راکه با فرمت TIF ذخیره کردیم به درون آن منتقل می کنیم(فرمت TIF از کیفیت بیشتری برخورداراست تا JPG ) کارها را کنار هم می چینیم دراین هنگام باید دقت داشته باشید برای خط برش بین کارها فاصله بگذارید . (تقریبا 3 میلی متر) از قسمت بالای کار نیز 1.5 تا 2 سانتی متر فاصله بگذارید که در اصطلاح به آن لب پنچه گفته می شود . سعی کنید فرم را با کار پر کنید وجای خالی روی آن
باقی نگذارید (برای استفاده بهینه از هزینه انجام شده .) نکته : نرم افزار Freehand امکانات ویژهای برای چیدن فرم دارد.
6) فرم چاپی را با فرمت TIF ذخیره کرده و این فایل را روی CD کپی کنید .
7) حالا باید از روی فرم چاپی فیلم تهیه کنید . به مکانهای که این خدمات را عرضه می کنند لیتوگرافی گفته می شود .در لیتوگرافی از روی فرم شما توسط دستگاه Image setter فیلم تهیه می شود برای هر کانال رنگ یک فیلم برای یک فرم چهار رنگ چهار عدد فیلم به ابعاد فرم چاپی تهیه می شود .در فتوشاپ از طریق پالت channela می توانید تعداد کانالهای رنگ را ببینید.
نکته :قیمت تهیه فیلم سانتی محاسبه می شود .
بعد از تهیه فیلم نوبت به تهیه زینک است .زینک ها ورق های نازکی از آلیاژهای ساخته شده با آلومینیوم و روی هستند که فیلم بر روی آنها معکس می شود این عمل توسط دستگاهی که به اصطلاح به آن دستگاه کپی زینک می گویند انجام می گردد .فیلمها در دستگاه قرار داده شده وتوسط دستگاه به شدت نور به آن تابانده می شود . بدین ترتیب محتویات فیلم بر روی ورقه های زینک منعکس یا کپی می شود. در این مرحله نیز برای هر رنگ یک زینک گرفته خواهد شد . (برای کار چهار رنگ چهار زینک ).
نکته :امروزه با پیشرفت صنعت چاپ دستگاههای به بازار آمده که مرحله تهیه فیلم را حذف می کند ومستقیما از روی CD فرم چاپی زینک تهیه می نماید .در این روش کار از کیفیت بیشتری برخورداربوده وقیمت کار نیز کمی بیشتر میشود به این دستگاه، Plate setter گفته می شود .
9) زینک به چاپخانه منتقل میشود و توسط ماشین چی (شخصی که با دستگاهای چاپ کارمیکند)زینک را به ماشین چاپ می بندد.ماشینهای چاپ چهار رنگ داری چهار مخزن رنگ هستند که هر زینک از یک رنگ تغزیه میکند . در دستگاه چاپ علاوه بر زینک ها کاغذ های سفید نیز قرار دارند . ماشین برای چاپ فرم، چهار بار رنگ را روی آن منتقل می کند تا کار چهار رنگ چاپ شود .این کاغذها به تعداد مورد نظر شما چاپ میشوند عمدتا 1000برگ به بالا چون چاپخانه ها برای هر نوبت چاپ پول 5000 برگ را در یافت می کنند .
10) اگر فرم چاپ شده کاغذی باشد به مرحله برش فرستاده می شود .
11) اگر کار مقوای گلاسه با شد یک تا دومرحله دیگر را باید طی کند .
12)اگر در فرم طرحی با کادر خاص داشته باشیم مثلا کادر منحنی یا شکسته برای جعبه یا هر چیز دیگر .در این مرحله یک برگ از فرم چاپ شده را به قالب گیری برده واز روی آن قالب تهیه می کنند .
نکته :قالبها یک تخته نئوپان به ابعاد فرم چاپی هستند که در محل خطوط خاص موجود در فرم تیغهای عمودی بر روی تخته نصب شده است .
13) بقیه فرمهای برای روکش زدن آماده می شوند .اگر دقت کرده با شید روی جلد کتابها یا سطح کارتهای ویزیت روکشی براق وجود دارد .این عمل نیز توسط دستگاهای مخصوص در چاپخانه انجام می شود .(به این مرحله روکش زنی گفته می شود).
نکته :روکش ها انواع مختلف دارند که چند تا از آنها را نام می برم .UV،UR،سلفون، ورنی سرد ،ورنی داغ و برخی رزین ها (مواد شیمیایی خاص ) که وقتی روی ناحیه ای خاص از یک فرم توسط زینک مالیده می شوند باعث باد کردن و متلاشی شدن الیاف کاغذ در آن ناحیه می شوند که جلوه ای مانند کرکی شدن در آن ناحیه ایجاد می‌کند ( احتمالا پوستر هایی رو دیدین که تصویر یک جوجه در آن است وبدن جوجه کاملا برجسه و کرکی شده ! ) …..
14)بعد از ساخت قالب فرمهای چاپی که حالا روکش زده شده وسرد شده اند روی قالب قرار داده شده و با فشاری تعین شده پرس می شوند تا خطوط خاص برش زده شوند وطرحها از فرم چاپی جدا شوند.به دستگاهی که این عمل را انجام می دهد دستگاه لتر پرس گویند.
15) اگر فرم چاپی شما داری خطوط خاص نباشند مثلا یه فرم کارت ویزیت مستطیل شکل نیازی به قالب گیری ندارند ودر چاپخانه توسط دستگاهی به نام گیوتین برش داده می شوند .
نکته: وقتی می گویند از اطراف کادر طرح کمی به داخل کادر فاصله بگذارید برای آن است
که در اغلب چاپخانه ها عمل گیوتین زدن را کمی بی دقت انجام می دهند بنابراین ممکن است کناره های طرح زده شود .
16)اگر در فرم چاپی شما طرحی مانند پاکت نامه یا جعبه باشد برای چسباندن آن به مرحله پاکت چسبانی برده می شود .
17)مرحله آخر کارها تفکیک ، بسته بندی وآماده تحویل می شوند .

ویرایش وتلخیص:آکاایران

برچسب ها :

صنعت

.

چاپ

.

چاپ

.

کتاب

.

صنعت

.

چاپ

.

تاریخچه

.

آکاایران

.

واژه

.

نوعی

.

کلمه‌ای

.

واژه چاپ احتمالا از کلمه

.

عده

.

اشاره

.

نوع

.

واژه

.

عده

.

نوعی پول در عصر ایرانیان

.

دیگر

.

ریشه

.

نوعی

.

دپارتمان چاپ کتاب (انتشارات سخنوران ) به شماره ثبت ۹۱۸۹ و چاپ بالغ بر هزاران عنوان کتاب تجربیات ارزشمند خود را در این زمینه در اختیار عزیزانی که می خواهند آثار خود را در سریعترین زمان با کمترین هزینه و بهترین کیفیت به چاپ برسانند
خدمات دپارتمان چاپ کتاب
اخذ مجوز چاپ کتاب
صفحه ارایی کتاب
طراحی جلد کتاب
ویراستاری کتاب
ترجمه
اکسپت مقالات
استخراج کتاب از پایان نامه
مشاوره در زمینه ی چاپ و تالیف کتاب

نویسندگان و فرهیختگان گرامی سوالات خود در مورد نحوه ی اخذ مجوز چاپ کتاب، صفحه ارایی، طراحی جلد، استخراج کتاب از پایان نامه و تبدیل پایان نامه به کتاب، هزینه ها و مراحل چاپ کتاب، نحوه ی عقد قرارداد برای چاپ کتاب، نگارش پایان نامه و اکسپت مقالات ای اس ای (ISI) و ای اس سی و چاپ  کتاب در تمام زمینه های مورد نظر با ما تماس بگیرید

پل های ارتباطی بین ما و شما

شماره تماس: ۰۹۳۵۴۷۵۲۳۳۳

پست الکترونیک

hoseinvash@yahoo.com

hoseinvash@gmail.com

آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷

(لطفا قبل از حضور در انتشارات با ما هماهنگ کنید – ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴ حسین وش)

 

 

 

 عنوان  پديدآور  تاريخ نشر 
کتاب فارسي زیست‌شناسی گیاهی کرمی، علی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي موزه‌های عمومی و انسان‌شناسی ایمز، ‏‫مایکل ام.‬ ‏‫‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي امنیت‌ غذایی: تحولات، دیدگاه‌ها، تعیین‌کننده‌ها و سنجش آن در مناطق روستایی ایران جمینی، داود ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي امنیت‌ غذایی و جایگاه آن در حقوق بین‌المللی و سیاستهای توسعه‌ای ایران جمینی، داود ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اصلاح ناهنجاری‌های جسمانی با حرکات ورزشی محسنی‌چلک، محمدحسین ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي رویکرد نشانه‌شناسی و نقد شعر کامل، عصام‌خلف ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي قلاب‌های نهایی‌کردن فروش به سبک چریکی در بازار ایران رحیمی‌ مدیسه، سجاد ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي کیفیت زندگی در محتوای دروس کودکان استثنایی: با بررسی کتاب‌های علوم پایه پنجم وششم عزیزی، خاطره ‏‫‬‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي فیزیک امواج و نوسان باجاج، ‏‫ان. کی.‬ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مقدمه‌ای بر نظریه ریسمان اکبرزاده، لیلا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ریاضیات مهندسی عسکری‌رباطی، غلامحسین ‏‫۱۳۹۴.‬‬
 عنوان  پديدآور  تاريخ نشر 
کتاب فارسي پایگاه داده‌ها دشمیر، احسان ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تذکره سخنوران چشم دیده ت‍رک‍ع‍ل‍ی‍ش‍اه‌ ت‍رک‍ی‌ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ولایت فقیه از اسلام تا جمهوری اسلامی فرساد، علیرضا ‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي زبان و هویت ملی،قومی و مذهبی جوزف، جان ارل ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ‏‫ارزشیابی از کیفیت تدریس دانشگاهی زکایی، عبدالحمید ‏‫۱۳۹۴.
کتاب فارسي اعتماد و تجارت الکترونیک به همراه مطالعه موردی ارائه فاکتورهای موثر… عسکری‌زاده، مهرنوش ‏‫۱۳۹۴.‮‬
کتاب فارسي جعل اسناد در حقوق کیفری ایران و مصر صیادیان برخوردار، مجتبی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي زندگی در نگاه صوفیان الواری هابیل، زینب ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ‏‫‭500 English grammar tests: elementary I خداشناس، محمدرضا ‏‫۱۳۹۴‬
کتاب فارسي سه‌‌رن چشمه لر وش، حسین ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اسانس مدیریت اسدی ملک آبادی، طیبه ‏‫‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي ارزشیابی عملکرد (از تیوری تا سنجش) نادری، شهاب ‏‫۱۳۹۴ .‬
کتاب فارسي چهره در نگارگری ایرانی اکبرپور برنجی، فاطمه ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اسلام و جرایم اقتصادی شریف‌نیا، محمدحسن ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي شمع با قطره آخر چه نوشت؟ بلار، احمد ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اصول مدیریت و کاربرد آن در بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری امیری، رضا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي پردازش تصویر و سنسورهای شیمیایی رضایی، زیبا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي فراتر از هوش   ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي روش پژوهش و مقاله‌نویسی برای پژوهشگران و دانش‌آموزان محقق جلیلی‌راد، سیداحمد ‏‫۱۳۹۴.‮‬
کتاب فارسي حرکت الکترون در میدان الکتریکی منصوری، کتان ‏‫۱۳۹۴.‮‬
کتاب فارسي انگیزه خرید بیمه عمر منتصری، جمال ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي مدل اقتصادی مقاومتی جهادی، مازیار ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي مدیریت ذهن (اصول و قوانین اصلی، مفاهیم کاربردی و شیوه‌ها و تکنیک‌های برتر) عباس شیرازی، محمود ‏‫‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي فرهنگ سازمانی و توانمندسازی عابدی‌‌تراب، رضا ‏‫‌۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي سلام (مجموعه سه دفتر شعر) عباس شیرازی، محمود ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي تنها من زیر باران (آن هم بدون چتر) جشان، هما‌ن ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي اشاره‌ها عباس شیرازی، محمود ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي خانه‌گریزی دختران از محیط خانواده محسنی شکور، محسن ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تحریفات شیطانی عباس شیرازی، محمود ‏‫۱۳۹۴ -‮‬
کتاب فارسي استفاده از تکلیف خانگی فعالیت بدنی در تربیت بدنی   ‏‫۱۳۹۴.‭‬‬
کتاب فارسي درآمدی بر تعالی سازمانی با رویکرد منابع انسانی در هزاره سوم کوچک‌زائی، نادر ‏‫۱۳۹۴.‮‬
کتاب فارسي لباس جمیلا دیلی، نیکی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي بله جمیلا! دیلی، نیکی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تولدت مبارک جمیلا دیلی، نیکی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ‏‫مقدمه‌ای بر آزمون‌های هوش ستاری، خدیجه ‏‫۱۳۹۴.
کتاب فارسي گنجینه سوالات پرستاری داخلی جراحی غفاری، حجت ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي سیستم‌های نوین رهایش کنترل‌شده دارو خدابخشی، محمد جواد ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي موسیقی در آزمون مرادیان، حمید ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي منتخب ادعیه امام رضا علیه‌السلام و امام جواد علیه‌السلام آق‍ام‍ی‍رزای‍ی‌، ن‍اه‍ی‍د ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي حکمت و هنر اسلامی بکاولی، نسرین ‏‫‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي ترجمه و مقایسه آن در قرآن کریم حبيب‌زاده‌ گنجی، رضا ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي ‏‫مدیریت اسـترس: کلیات، علائم، روش‌های پیشگیری و مقابله‬ حیدریان، سجاد ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي جغرافیای تاریخی شاپور خوره (کوره شاپور) در دوران ساسانی: شناخت و مطالعه با استناد به شاهنامه فردوسی ،… احمدی، علی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي شناخت مختومقلی فراغی پرنگ، جلیل‌محمد ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي خلاقیت در گفتمان عاطفی فیروزی راد، آذر ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي English for marketing management students خداشناس، محمدرضا ‏‫۱۳۹۴‬
کتاب فارسي ‏‫آموزش کاربردی نرم‌افزار کیکو‬ محمدی‌ها، حسین ‏‫۱۳۹۴.‮‬
کتاب فارسي ریاضی ۲ عسکری‌رباطی، غلامحسین ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي کاهش وزن در یک دوره تمرین هوازی محسنی‌چلک، محمدحسین ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي بررسی چالش‌های جهان اسلام   ‏‫۱۳۹۴
 عنوان  پديدآور  تاريخ نشر 
کتاب فارسي اقلیم در یم تعلیم: ( گذر و درنگی بر معماری های بدون معمار) به انضمام مجموعه مقالات مولف در باب اقلیم میر پادیاب ، سید کسری، ۱۳۷۱ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي جامعه‌شناسی قتل : مطالعه قتل با نگاهی نو؛ کشف ساختارها و فرایندهای بنیانی وضعیت¬های مرگبار میت، ‏‫ترنس دی.‬ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي نزاع دسته‌جمعی در جوامع عشایری ایران نیازی، محسن ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي موتور القایی نوری، ابراهیم، ۱۳۶۴ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي دنیای کارآفرینی احمدی، فرهاد، ۱۳۵۸ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي برنامه‌ریزی ساخت و ساز، بهینه‌سازی و مدیریت هزینه عادلی، حجت ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ‭Reading Comprehension Samples for GRE Candidates : The Book That Gets You Results‬   ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي English For Chemistry Students خداشناس، محمدرضا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اصول مهارت در شیمی آلی موهریگ، ‏‫جری آر.‬ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي ایران و تاجیکستان در آغاز هزاره سوم میلادی حسن پور کرانی، مجید، ۱۳۵۸ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي سرمایه فکری، سازمان های یادگیرنده و رفتارهای شهروندی سازمانی حاجیلو، وحید، ۱۳۶۲ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي توریسم‌درمانی : فرصت‌ها و محدودیت‌ها علیزاده، شاهرخ٬ ۱۳۴۹ ‏‫‌۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي نورا- نوینستان رض‍اپ‍ور، م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي راهنمای کاربردی پروپوزال نویسی در مطالعات کمی دهداربهبهانی، حسین، ۱۳۶۵ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي شبیه‌سازی فرایندهای صنعتی با اسپن هایسیس3/8 فرضی، رضا، ۱۳۷۱ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي سرمایه اجتماعی و نظام آموزشی   ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي تاریخچه تشیع و خاندان شیعی بروجرد بیات، فاطمه ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي نقش نگرش مذهبی در بهبود عملکرد شغلی سرمه، مهدا ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي طراحی تعاملی شهری به سمت شهرسازی برینسکوو، مارتین ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي رسم بزرگ شدن آفی، دانیل ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي بهترین شکلات دنیا کاه‌کش‌پور، ابراهیم، ۱۳۳۰ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي آزمون‌های آماری فصل سوم پایان نامه   ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي آزادی بیان و حیثیت اشخاص در ایالات متحده آمریکا سعیدوزیری، خدایار، ۱۳۶۸ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي آشنایی با مهندسی شیمی از دید نرم‌افزاری محمدی‌دوست، اکبر، ۱۳۶۵ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي ریاضیات مهندسی شیمی محمدی‌دوست، اکبر، ۱۳۵۶ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي بانکداری الکترونیکی دودانگه، سارا، ۱۳۵۸ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي قابلیت مدیران یاری، عبدالرضا، ۱۳۵۰ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي فرهنگ سازمانی و بهره‌وری کارکنان میکاییلی‌مرغزار، علی‌اصغر، ۱۳۴۹ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تفکر استراتژیک: قابلیت‌ها و ابعاد فردی یاری، عبدالرضا،۱۳۵۰ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ‏‫‬English For Management Students خداشناس، محمدرضا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ‏‫‬‭English For Physics Students خداشناس، محمدرضا ‏‫۱۳۹۴‬
کتاب فارسي رهبران فرهنگ حسین پور، فرهاد، ۱۳۶۰ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي نظام سنجش اعتبار مشتریان با رویکرد شبکه عصبی مصنوعی امیدزاده، داود، ۱۳۴۳ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي اشعار و دلنوشته‌های میرزایی میرزایی، غلامعلی، ۱۳۳۱ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي کارگاه عملی مکانیابی در GIS با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)   ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي رهبر تحول‌آفرین: (با نگاهی به سلامت سازمان) دریابار، ساحل، ۱۳۶۳ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي برنامه‌نویسی پیشرفته مبتنی بر زبان ++C دشمیر، احسان، ۱۳۶۸ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي خلاقیت از تئوری تا عمل امامی، مصطفی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مقدمه‌ای بر علوم و آزمایشگاه گیاهی: ( مبانی، تشریح و فیزیولوی بافت‌ها و تکثیر گیاه) جهت استفاده دانشجویان و علاقه‌مندان… نبی زاده، اسماعیل، ۱۳۴۹ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي فیزیولوژی ورزشی عبداللهی، صادق،۱۳۶۷ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي سیستم‌های تولید و کنترل بر مبنای عامل: راه حل های جدید تولید چابک برای دستیابی به بالاترین عملکرد پائولوتچی، ماسیمو ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مجموعه داستانهای یکی خوب یکی بد: ۵+۱ داستان بی‌نظیر اسدی‌ملک‌آبادی، طیبه، ۱۳۶۱ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي فرسودگی شغلی: مدیریت کلاس و خودکارآمدی پناهی، بهشته، ۱۳۵۴ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي طلاق ثلاثه از نگاهی دیگر زل‍م‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌ اب‍راه‍ی‍م‌ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي فقه هنری میرزاخانی، حسین، ۱۳۳۱ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي Advanced Vocabulary for the TOEFL خداشناس، محمدرضا ۱۳۹۴.
کتاب فارسي یک‌دهه تجربه گرایی: بررسی جریان‌های نو در شعر دهه‌ی هفتاد زهره‌وند، سعید، ۱۳۴۶ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تفسیر تربیتی قرآن کریم میرزاخانی، حسین، ۱۳۳۱ ‏‫۱۳۹۴‏-‬‬‬
کتاب فارسي مستانه یار هدایت، ندا ‏‫‬۱۳۹۴.
کتاب فارسي اورانیوم سرخ فتوت‌ کریمی، رضا ‏‫۱۳۹۴.‬
 عنوان  پديدآور  تاريخ نشر 
کتاب فارسي درآمدی بر نانو رئولوژی صدیفیان، غلامحسین ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي احادیث موضوعی   ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي شرح قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲: به انضمام قوانین و استفتائات مرتبط و جدول جرایم، مجازاتها و صلاحیت‌ها داشاب، جمشید، ۱۳۶۲ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مروری سربع بر HTML و CSS هاشمی، یاسمن٬ ۱۳۵۷ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي TOEFL reading comprehension exercises: adisable for English tests candidates خداشناس، محمدرضا ۱۳۹۴.
کتاب فارسي سرمایه اجتماعی ضرورتی برای توانمندسازی منابع انسانی سازمان رئوفی‌مرام، ناجی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی(مرتبه اول و دوم)با کاربرد نرم افزار لیزرل دهداربهبهانی، حسین، ۱۳۶۵ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي بازیاب دینامیکی ولتاژ نوری، ابراهیم ۱۳۹۴.
کتاب فارسي بیست موضوع اقتصادی در قرآن فاتح عسگرخانلو، بهرام، ۱۳۵۹ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي مدل‌سازی کسب و کار بامشاد، وحیده، ۱۳۶۶ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي تعامل مجلس و دولت در راستای تحقق سند چشم انداز عیوضی، میثم، ۱۳۶۶ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي اعتبارسنجی نظام آموزش الکترونیکی ضمن خدمت کارکنان آموزش و پرورش شهر تهران فرمانی، مریم ۱۳۹۴.
کتاب فارسي English for criminal law students خداشناس، محمدرضا ۱۳۹۴.
کتاب فارسي نانو ذرات سیلیکا محمدی، فروغ، ۱۳۶۳ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي خانواده‌ی بدون دخانیات : افزایش رضایت زناشویی با ترک اعتیاد صفار، سمیه، ‏‫۱۳۶۲ ‏ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي پلیمریزاسیون پراکنشی و پراکنشی دانه‌ای   ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تحلیل مسیری تاییدی به همراه اعتبارسنجی متقابل مدل با کاربرد نرم‌افزار لیزرل خیاط بهبهان، زهرا، ۱۳۵۷ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مجموعه مقالات و یادداشتهای منتشر شده در کارزار رسانه ای مددکاران اجتماعی ایران: به مناسبت‌ماه جهانی مددکاری اجتماعی ۲۰۱۵(زمستان۹۳) طلسچی یکتا، جواد، ۱۳۵۷ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي فرصت‌های جهان اسلام   ‏‫۱۳۹۴.‬‬‬
کتاب فارسي صفات عبادالرحمان در قرآن م‍ی‍دان‍ی‌، ع‍ب‍دال‍رح‍م‍ن‌ ح‍س‍ن‌ ح‍ب‍ن‍ک‍ه‌ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مجموعه مقالات مدیریت مدرسه: ارائه مشکلات آموزشی، راهکارها و راهبردها پیروز، مجتبی، ۱۳۶۴ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي هوش معنوی: معرفی سازه‌ای جدید در روانشناسی مرعشی‌ علی‌آبادی، سیدعلی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي آمریکا و تروریسم هسته‌ای پورحسن، ناصر ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ‏‫‬‭English For Sociology Students خداشناس، محمدرضا ۱۳۹۴
کتاب فارسي انشاء و شیوه های آموزش آن   ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي اسباب خداشناسی در منطق الطیر عطار نیشابوری پرنگ، جلیل محمد، ۱۳۴۰ ‏‫۱۳۹۴ .‬‬
کتاب فارسي راهنمای تشخیص و کنترل مزرعه‌ای بیماری‌ها و آفات زنبور‌ عسل دانشکده علوم کشاورزی پنسیلوانیا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي رویکردهای نظری در مشاوره گروهی: با تاکید بر کاربرد عملی رویکردها ک‍وری‌، ج‍رال‍د ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي سرمایه معنوی و تاثیر آن بر عملکرد سازمان بدخشانی، فرناز ‏‫‏‫۱۳۹۴.‭‬‬‬
کتاب فارسي محاسبات عددی پورجعفری، رضا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي کاربرد SPSS درعلوم رفتاری و اجتماعی ایروانی‌محمد آبادی، محمدرضا ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي مشاوره درمانی افراد سالمند اوربک، آن ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي مددکاری اجتماعی؛ توانمندسازی جهانی زنان   ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي نجیب محفوظ و داستان: (بررسی و تحلیل عناصر داستان در چهار رمان نجیب محفوظ) ح‍س‍ن‌آب‍ادی‌، م‍ح‍م‍ود ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي عوامل موثر در رسیدن به رضایت زناشویی و کاهش اختلافات در زندگی مشترک جلیلی‌راد، سیداحمد٬ ۱۳۵۳ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مدیریت زنجیره تامین سبز کیهان، حامد، ۱۳۶۱ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مدیریت منابع انسانی و مزیت رقابتی عیوضی، میثم، ۱۳۶۶ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي هیجان و جلوه‌‌های مدیریت آن   ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مهندسی فرایندهای شیمیایی سیلا، هری ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي رهبری اصیل جورج، بیل ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي درآمدی بر تجارت الکترونیک در صنعت هتل داری اخوان، سیدعباس، ۱۳۴۵ ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي نور باران رض‍اپ‍ور، م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي مدرسه ایمن شریفی، کیهان، ۱۳۶۴ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي آتشفشان ناز رض‍اپ‍ور، م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي اثرات روانی اجتماعی اعتیاد بر جوانان و نوجوانان زمانی، رویا ۱۳۹۴.
کتاب فارسي صفای محمود رض‍اپ‍ور، م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تا کهکشان‌ها رض‍اپ‍ور، م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي معلم، مدرسه، دانش آموز: رابطه عاطفی، سلامت روان و عزت نفس، سازگاری اجتماعی، پیشرفت تحصیلی پیروز، مجتبی، ۱۳۶۴ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي کلون‌سازی ژنها و بیوتکنولوژی به زبان ساده مخصوص دانشجویان زیست شناسی شمسی، حسین،۱۳۶۷ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مبانی توسعه‌ی فرهنگ بیمه میرزایی، بهروز، ۱۳۵۸ ‏‫۱۳۹۴.‬
 عنوان  پديدآور  تاريخ نشر 
کتاب فارسي عارضه یابی کیفیت خدمات در سازمانهااز تیوری تا عمل جعفری‌ اسکندری، میثم ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي آزمایشگاه شیمی سینتیک و پلیمریزاسیون پلیمرها پاشایی، شهریار، ۱۳۵۳ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مدیریت بهداشتی و استقرار ایمنی زیستی در مراکز تکثیر میگوی سفید غربی آمریکای لاتین سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد. خدمان آبزی‌پروری و منابع آب‌های داخلی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اطلس رنگی بیماری‌های طیور : : کمکی به پرورش‌دهندگان و افراد حرفه‌ای در پرورش طیور وگاد، ‏‫ج. ال.‬ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي خاک‌شناسی کشاورزی مرادی قزلداغ، ندا، ۱۳۶۴ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي فقه تربیتی میرزاخانی، حسین، ۱۳۳۱ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي تفسیر تربیتی قرآن میرزاخانی٬ حسین٬ ۱۳۳۱ ۱۳۹۴
کتاب فارسي مدیریت توسعه زیرساخت‌های صنعت چرم فقهی فرهمند، ناصر ۱۳۹۴.
کتاب فارسي بررسی اثر فناوری اطلاعات در پروژه هایHSE ( آموزش نرم افزارهای تخصصی HSE) کبیری، صدیقه، ۱۳۶۵ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي جلوه‌های تربیتی در تاثیرگذارترین آیات قرآن کریم م‍ی‍رزاخ‍ان‍ی‌، ح‍س‍ی‍ن‌ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي نکته و پرسشهای چهارگزینه‌ای جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری (ویژه کنکور کارشناسی ارشد) حیدری، مرتضی، ۱۳۶۹ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي فراز و فرود روابط ایران و ترکیه در دوره حزب عدالت و توسعه رسولی، رویا، ۱۳۶۹ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي درآمدی بر رمان‌های تاریخی جرجی‌زیدان: با تکیه بر رمان “احمدبن‌طولون” فصیح رامندی، صفورا، ۱۳۶۳ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مدیریت نوین صنعت چرم دباغی صدر، محمد، ۱۳۵۲ ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي شیف‌بازها و کمپلکسهای آن‌ها: سنتز و کاربردها پارسایی، مژگان، ۱۳۵۷ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي نکته و پرسشهای چهارگزینه‌ای روش تحقیق در علوم انسانی (كارشناسی ارشد و دكتری) فتحی، بهرام، ۱۳۵۵ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مدیریت از نگاه امام علی (ع) شاه امیری، طیبه ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اصول استنباط حقوق اسلامی: اصول فقه ۱ سنگین‌آبادی، حمدالله، ۱۳۴۸ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي نگاهی به زندگی مشترک و بهبود رضایت از زندگی زناشویی سلیمی، هادی،۱۳۶۹ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي بازتاب ادیان در شاهنامه احمدی‌فرد، نصرت‌اله ‏‫‬۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مشتری، برندینگ و وفاداری کی‌فرزندی اصل، علی، ۱۳۶۴ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي نگرش اسلام به اشتغال زنان جووری، بهنوش، ۱۳۶۳ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تعهد سازمانی، توانمندسازی و ویژگی‌های شغلی: سه رکن اساسی اثربخشی سازمانها خسروی، بابک، ۱۳۶۵ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي روش‌ها، فنون و مهارت‌های تدریس حق شناس، ماهرخ، ۱۳۵۶ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مشروعیت جوایز ورزشی از دیدگاه فقه جلالی، سهراب، ۱۳۵۶ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي فیزیولوژی ورزش حسن پور، هادی،۱۳۶۶ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي General English for university students خداشناس، محمدرضا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي درآمدی بر هوش عاطفی و نقش آن در تقویت مهارت‌های ارتباطی ایروانی‌محمد آبادی، محمدرضا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي آموزش کاربردی نرم افزار SSIIM در مهندسی آب   ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي تست های نرم افزاری سلیمی دهکردی، مریم، ۱۳۵۹ ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي English For Law Students خداشناس، محمدرضا ۱۳۹۴.
کتاب فارسي خدمات و محصولات بانکی و انتظارات مشتریان عیوضی، میثم، ۱۳۶۶ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تاثیر محیط سازمان بر رفتار کارکنان نجفی، محمدمهدی، ۱۳۵۸ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي تست معماری سرویس گرا حیدری، زهرا ۱۳۹۴.
کتاب فارسي بررسی نظارت بر قوه مجریه در حقوق ایران شاداب فر، احمد،‌ ۱۳۶۵ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي جوانمردی چیست؟ جوانمرد کیست؟ رزاق‍ی‌ اب‍ه‍ری‌، ع‍ب‍دال‍ل‍ه‌ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي رسوب معلق در رودخانه‌ها محمدی، عبدالمجید، ۱۳۶۶ ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي تناسب و ارتباط آیات و سوره‌های قران کریم پاسنگ، حیدر ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي اطلس رنگی آناتومی طیور م‍ک‌‌ل‍لان‍د، ج‍ان‌ ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي هیجان و شخصیت(مفاهیم و رویکردها) احمدی، سعید، ۱۳۵۲ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مجموعه قوانین مالیاتی آخوندی، احمد ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي قانون مالیات‌های مستقیم آخوندی، احمد ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي کتاب جامع زبان کنکور ایرانپور مبارکه، رضا، ۱۳۷۳ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي درآمدی بر زبان گزارشگری تجاری توسعه پذیر اعلمی فر، ساناز، ۱۳۶۸ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي سیستم کاری و پیامدهای سازمانی در مراکز درمانی شامی، رضا، ۱۳۵۹ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي ساختار قضایی و اطاله دادرسی دزیانیان، مهناز ۱۳۹۴.
کتاب فارسي spss به زبان ساده : تحلیل داده‌های آماری سطح دوم دهداربهبهانی، حسین،۱۳۶۵ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي ژن‌تراپی سازمانی جباری، علیرضا ۱۳۹۴.
کتاب فارسي سیستم‌های اطلاعاتی حسابداری در یک نگاه خیاط بهبهان، زهرا، ۱۳۵۷ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي بررسی علل و عوامل انحطاط و عقب ماندگی جهان اسلام فرخان، امین، ۱۳۴۴ ۱۳۹۴.
 عنوان  پديدآور  تاريخ نشر 
کتاب فارسي فرهنگ کاربردی مردم‌شناسی جعفرپور، جلال ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي فرج بعد از شدت پیرامون: پژوهشی در حیات امام عصر (ع)، عصر غیبت و جهان پس از ظهور آهنگران، روح‌الله ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اصول حسابداری ۱ ‏‫کارمزدی‬‏‫، زهرا‬ ‏‫‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي مهندسی مجدد نظام آموزشی در قالب پارادایم جدید چنگ، یین چئونگ ‏‫‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي ‏‫طلای سیاه و فرایند زوال دموکراسی (۱۳۵۷- ۱۳۴۲)‬ غلامی، محمدحسن، ۱۳۶۷ ‏‫‏‫۱۳۹۳.‬‬
کتاب فارسي یارنامه محمدحسنی، سلیمان، ۱۳۴۹ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ماء معین : گلچینی از کلام معصومین علیهم السلام ‏‫پیران‬، ‏‫حسن‬ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي کمال‌گرایی والدین و تربیت کودکان پیروز، مجتبی، ۱۳۶۴ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي مدیریت و مسایل اخلاقی امامی، مصطفی ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي زیست‌شناسی جانوری(زنبورهای vespidae) عباسی، علی، ۱۳۵۴ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي حل معادله ریاضی به روش مثلثاتی کریمی، اصغر ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي رهبری معنوی در توسعه سازمان‌ها با تاکید بر سازمان‌های علمی قهرمانی، محمد ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي امنیت و تهدید خسروی، حمید، ۱۳۵۲ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تحلیل داده‌های کیفی با استفاده از نرم‌افزار NVivo10 رضایت، غلامحسین، ۱۳۳۹ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي شجره نامه روستای کل‌کل(مامه) ‏‫زارعی، محمد، ۱۳۶۷-‬ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي هندسه پایه( ویژه‌ی کنکور) منصوری، اکبر ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تحلیلی بر انقلاب اسلامی: چالش‌ها و دستاوردها یزدانی، پرویز ‏‫‬‬۱۳۹۴.
کتاب فارسي نقش معنویت‌گرایی در استحکام خانواده منجزی، فرزانه، ۱۳۵۷ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي نقش مدیریت مشارکتی در سلامت سازمانی مدارس رحمانی، تیمور، ۱۳۵۲ ‏‫۱۳۹۴.‬‬‬
کتاب فارسي مدیریت نوآوری در صنایع کوچک و متوسط نادری، علیرضا، ۱۳۳۵ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي تعلیم و تربیت الماسی حسینی، سید صمد، ۱۳۶۵ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي حقوق دیپلماتیک سبحانی‌فر، محمدجواد ۱۳۹۴.
کتاب فارسي آمیخته‌های بازاریابی در صنعت نان الهی نیا، علی، ۱۳۶۳ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي کیفیت محیط زندگی شهری با رویکرد عدالت اجتماعی حدادی بناب، حسانه، ۱۳۶۹ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي ابرتغییرات ۲۰۵۰ دلشاد، عبدالحمید ۱۳۹۴.
کتاب فارسي پیل های سوختی پلیمری: غشاء مبادله کننده   ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تجلی اشعار حافظ در ادبیات کردی : تضمین شاعران کرد از شعر حافظ احمدی، سعید٬ ۱۳۵۲ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اشعاری برای رهایی محرابی‌پور، زهرا، ۱۳۶۰ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي چگونه کنفرانس بدهیم. سیف، حامد، ۱۳۶۷ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي گزارش‌هایی از ینگه دنیا شهزادی، بهمن، ۱۳۱۶ ‏‫‬۱۳۹۴.
کتاب فارسي تعارضات زناشویی قزلباش، مریم، ۱۳۵۶ ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي اصول شناسایی و طراحی راکتورهای شیمیایی مان، یوزی ۱۳۹۴
کتاب فارسي کاهش وزن با کمون فقط در ۸ هفته طاهری‌زاده، ندا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تعهد در محل کار: تئوری، تحقیق، عمل مایر، ‏‫جان پی.‬ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي طلای سرخ از تولید تا صادرات : ( با رویکرد بازاریابی زعفران) شیرمهنجی، مصطفی٬ ۱۳۶۴ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي تفکر استراتژیک: تفکر راهبردی دلشاد، عبدالحمید ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي مشاوره در مراکز ترک اعتیاد (ویژه مشاوران مبتدی)   ‏‫۱۳۹۴.‬‬
کتاب فارسي توصیه های شبکه لوسمی اروپا در سال ۲۰۱۳ برای کنترل بیماری CML باکارانی، میکله ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي راهنمای کاربردی پروپوزال نویسی در مطالعات علوم انسانی خیاط بهبهان، زهرا، ۱۳۵۷ ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي قوانین داوری در مسابقات کاراته کمیته داوران فدراسیون جهانی کاراته ‏‫۱۳۹۴.‭‬
کتاب فارسي دشت کمارج در گذر تاریخ محمدی، غلامرضا، ۱۳۵۸ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي ‏‫SPSS ‏‫‬‭‫به زبان ساده : تحلیل داده های آماری سطح اول‬‬‬‬‬‬ دهدار بهبهانی، حسین، ۱۳۶۵ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي دانستنی‌های مشهد مقدس چهره‌نگار، محسن، ۱۳۶۹ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي آمار توصیفی در علوم رفتاری، تربیتی و اجتماعی ایروانی، علی، ۱۳۵۰ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي نفوذ و رهبری(اصول وراهنمای عملی رشد شخصی و حرفه‌ای) نیر، مایکل ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي نکته و پرسشهای چهارگزینه‌ای فلسفه جغرافیا (کارشناسی ارشد فراگیر پیام نور) فتحی، بهرام ٬ ۱۳۵۵ ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي اتوماسیون و کنترل شبکه‌های توزیع نورثکوت-گرین، جیمز ۱۳۹۴.
کتاب فارسي کمک درسی دین و زندگی : سال اول دبیرستان فاتح عسگرخانلو، بهرام،۱۳۵۵ ۱۳۹۴.
کتاب فارسي دینامیک سر اسپرم پستانداران: تغییرات و وقایع بلوغ از اسپرماتوژنز تا فعالسازی تخمک توشیموری، کیوتاکا ‏‫۱۳۹۴.‬
کتاب فارسي دانستنی‌های بازارهای مالی و بورس بیات، مریم ‏‫۱۳۹۴.‬

تبدیل پایان نامه به کتاب تبدیل پایان نامه به کتاب این روزها بازار تبدیل پایان نامه به کتاب خیلی داغ شده و چون ارزش یک کتاب در مصاحبه دکتری تقریبا سه برابر یک مقاله ای اس ای است دانشجویان بویژه در مقاطع کارشناسی ارشد استقبال ویژه ای از این کار میکنند و البته هزینه ی تبدیل پایان نامه به کتاب تقریبا یک سوم مقاله ای اس ای است. برخی از ناشران هم به قول معروف در این اشفته بازار دارن از اب گل الود ماهی میگیرن. شاید باورتون نشه ولی تقریبا دارن دوبرابر هزینه واقعی رو از نویسنده ها می گیرن چندی پیش با چند موسسه آشنا شدم که با چند ناشر در این زمینه کار می‌کردند و به من گفتند از دست ناشرهای قبلی راضی نیستند چون نویسنده ها نسبت به کتابی که برای انها چاپ شده بود اعتراض داشتند . من هم کنجکاو شدم ببینم نویسنده ها چرا به نحوه تبدیل پایان نامه به کتاب و کتابهای چاپ شده توسط این چند ناشر اعتراض کرده بودنند به همین خاطر به مسئول موسسه ها گفتم که اگه ممکنه چند نمونه از کتابهایی که چاپ کردید رو برای ما بفرستید یا فایلشو ایمیل کنید ببینم مشکلشون چی بوده. وقتی فایل کتابها به دستم رسید شاخ در اوردم حتی کوچکترین کاری روی پایان نامه انجام نشده بود حتی کارمندی که در کتابخانه ملی به کتاب موضوع داده بود یکی از موضوع ها را پایان نامه ی دانشگاهی انتخاب کرده بود کتاب دوم که توسط ناشری دیگر چاپ شده بود هم به همین ترتیب بود منتها فصل اول پایان نامه که همان فرضیات و بیان مسئله و … بود را حذف کرده بود و کتاب از فصل دوم شروع شده بود کتاب سوم که باز توسط ناشری دیگر چاپ شده بود فقط فصل دوم را چاپ کرده بود یعنی اصلا معلوم نبود کتاب از کجا شروع میشه به کجا ختم میشه . خلاصه همه ی کتابها مشکل داشت علتش هم معلومه چون تبدیل پایان نامه به کتاب کار تخصصیه و یک نفر نمیتونه تو همه ی زمینه ها متخصص باشه خیلی از ناشرا یه مدرک الکی تو یه رشته ای غیر مرتبط با صنعت چاپ نشر درس خوندن و چیزی هم در این زمینه نمیدونن تنها چیزی که میدونن اینه فرضیا و فصل اول و داده های اماری حذف بشه . اینو از ده نفر که مدیر مسئول انتشارات مختلف بودن شنیدم اما باید به امرتون برسونم تبدیل پایان نامه به کتاب باید با نظارت نویسنده پایان نامه انجام بشه . من با اینکه چهار سال در دانشگاه شهید بهشتی در رشته کتابداری پزشکی درس خوندم و همزمان با تحصیلات دانشگاهی در انتشاراتهای مختلف در تهران سروکار داشتم و خودم هم حدودا ۱۵ جلد کتاب نوشتم که نصفشون چاپ شده و بقیه در دست چاپه اما واقعا خودم نمیتونم به تنهایی پایان نامه رو تبدیل به کتاب کنم. چون من در همه ی رشته های دانشگاهی تخصص ندارم فقط در رشته کتابداری . موسیقی . هنر و یه خورده هم شعر یه ذره تخصص دارم در بقیه زمینه ها مثلا برق مکانیک و … واقعا اطلاعاتم خیلی کمه پس برای اینکه یک پایان نامه مکانیک رو به کتاب تبدیل کنم باید نویسنده اون هم بهم کمک کنه و در جایگزینی سرتیترها و جایجایی اطلاعات ازش کمک بگیرم که واقعا کتاب به پایان نامه تبدیل بشه نه اینکه نصف پایان نامه رو حذف کنیم بگیم اینم کتاب. دانشجویان عزیز دقت داشته باشید و گول این ناشرای بی انصافو نخورید و اگه کتاب به این شکل تحویلتون دادن هرگز ازشون قبول نکنید چون اون استادی که با شما مصاحبه میکنه برای ازمون دکتری خودش خیلی چیزا بارشه و میدونه که عین پایان نامه رو کردید کتاب و نه تنها امتیازی بهتون نمیده حتی ممکنه بهتون بگه چرا بدون اجازه دانشگاه و نامه کتبی پایان نامتو کتاب کردی و باعث دردسر هم بشه. البته ذکر یه نکته هم اینجا ضروریه که بعضی نویسنده ها خیلی مفت خور بار اومدن البته تقصیر خودشون نیست وقتی پول باشه هر کاری میشه کرد. خیلی از افرادی که پایان نامشونو برای استخراج میفرستن انتظار دارن من خودم همه ی کارهارو براشون انجام بدم البته این افراد تقصیری ندارند چون خودشونم نمیدونن تو پایان نامشون چی نوشته شده دادن یکی از این موسسات براشون پایان نامه رو نوشته و با نمره خوبم دفاع کردن. اگه شما هم جزو این افراد هستید و انتظار دارید ما براتون کتابتونو بنویسیم لطفا سراغ ناشر دیگه ای برید چون تو ما کتابرو با همکاری خود نویسنده اماده می کنیم ختم کلام: تبدیل پایان نامه به کتاب یک کار تخصصیه و ناشران محترم باید با همکاری نویسنده ها این کارو انجام بدن حتی باید مطالبی به کتاب اضافه کنند برای کتاب پیشگفتار و مقدمه بنویسن و کارهای دیگه که اینجا مجال گفتنش نیست. اگر هم ناشری کتابو به صورت ناقص بهتون تحویل داد مثلا فقط فصل دومو چاپ کرده بود یا کلمه پایان نامه و پژوهش رو به کتاب تبدیل کرده بود ازش قبول نکنید چون از شما هم قبول نمیکنن برای رزومه علتشم اینه که هم پایان نامتون و هم کتابتون هر دوتاش زیر دست استاد های مصاحبه کننده هست و با یک نگاه کلی میفهمن که پایان نامه و کتاب عین هم هستن پس دقت کنید که پایان نامه و کتاب چاپی خیلی باید با هم فرق داشته باشند و هیچ ناشری خودش تنها نمیتونه این کارو انجام بده مگر اینکه برای هر رشته ای یک دانشجوی دکتری استخدام کنه که این کارم غیر ممکنه و اگر کسی بهتون گفت که دانجوی دکتری این کارو انجام میده مطمئن باشید دروغ میگه . شاید دکتر باشه اما دانشجوی همون رشته ای که پایان نامه شما در اون زمینه نگاشته شده نیست . پس تبدیل پایان نامه به کتاب باید با نظارت خودتو انجام بشه حتی انتخاب اسم و بخش بندی کتاب هم باید با هماهنگی نویسنده انجام بشه تا کتاب خوبی منتشر بشه اما چند توصیه به کسانی که می خواهند پایان نامه را به کتاب تبدیل کنند اول : اسم کتاب با عنوان پایان نامه تفاوت داشته باشد و عین پایان نامه نباشد دوم: تیترها و عناوین اصلی در پایان نامه را کلا تغییر بدهید تا مشخص نشود عین پایان نامه را کتاب کرده اید مثلا یکی از عناوین شما ” تاثیر تکنولوژی بر زندگی” است شما بهتر ایست این عنوان را به “تکنولوژی و زندگی” یا ” زندگی با دنیای تکنولوژی” و یا هر عنوانی که خودتان بهتر از هر کسی میدانید تغیر بدهید. معمولا استاد های مصاحبه کننده برای دکترا و … فقط نگاهی کلی به کتاب میاندازند سوم: حتما در پیشگفتار کتاب بنویسید که کتاب برگرفته از پایان نامه است و حتما اسم استاد راهنما و دانشگاهتان را در پیشگفتار بیاورید چهارم: یک منبع دیگر به منابع اخر کتاب اضافه کنید که ان منبع جدید پایان نامه خودتان است و در جای جای کتاب به پایان نامه با صفحه مشخص استناد بدهید پنجم: اهداف، فرضیات ، بین مسئله و خیلی چیز های دیگر که نیازی نیست در کتاب بیایند حذف شوند البته مشا میتوانید این اطلاعات را در قسمت دیگر کتاب بیاورید مثلا بیان مسئله را هم به مقدمه اضافه کنید یا هر جایی که به نظر خودتان خوب است ششم: در صورت امکان اگر اطلاعات جدیدی دارید به کتابتان اضافه کنید هفتم: هر اطلاعاتی که می بینید وجودش اضافی است از کتاب حذف کنید این مواردی که گفتم فقط جزئی از کارهای بود که باید در تمام پایان نامه ها اعمال بشه در هر پایان نامه ای باید به یه صورت عمل کنیم. نویسندگان و فرهیختگان گرامی سوالات خود در مورد نحوه ی اخذ مجوز چاپ کتاب، صفحه ارایی، طراحی جلد، استخراج کتاب از پایان نامه و تبدیل پایان نامه به کتاب، هزینه ها و مراحل چاپ کتاب، نحوه ی عقد قرارداد برای چاپ کتاب، نگارش پایان نامه و اکسپت مقالات ای اس ای (ISI) و ای اس سی و چاپ کتاب در تمام زمینه های مورد نظر با ما تماس بگیرید شماره تماس: ۰۹۳۵۴۷۵۲۳۳۳ در صورت عدم پاسخگویی شماره بالا با شماره زیر تماس بگیرید ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴ حسین وش پست های الکترونیک hoseinvash@yahoo.com hoseinvash@gmail.com آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷ (لطفا قبل از حضور در انتشارات با ما هماهنگ کنید – ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴ حسین وش)

چاپ کتاب

چاپ کتاب ارزانتر از همه جا

سلام و عرض ادب خدمت شما فرهیخته گرامی ( لطفا این قسمت را مطالعه بفرمایید)

انتشارات سخنوران با مجوز رسمی  از وزارت فرهنگ و  ارشاد اسلامی به شماره ثبت ۹۱۸۹ و چاپ بالغ بر هزاران عنوان کتاب تجربیات ارزشمند خود را در این زمینه در اختیار عزیزانی که می خواهند آثار خود را   به کتاب تبدیل کنند قرار می دهد. شما با مطالعه مطالب این سایت اطلاعات کاملی در زمینه چاپ کتابتان کسب کنید.

 

قابل توجه نویسندگان گرامی: ما کتابهای شما را با کمترین هزینه ممکن برایتان چاپ خواهیم کرد برای اثبات این گفته ی ما شما می‌توانید از  انتشارات مختلف در سراسر ایران استعلام قیمت بگیرید.

 

* نکته: اگر وقت کمی دارید و می خواهید خلاصه ای از روند چاپ کتاب، تبدیل پایان نامه به کتاب، و نحوه ی قرارداد و بقیه ی مراحل چاپ کتاب دارید بهتر است در قسمت بالا روی سه کادر دایره ای کلیک کنید تا با جزئیات کار و فرایند چاپ کتاب بیشتر اشنا شوید.
* در صورت نیاز به هر گونه مشاوره در زمینه چاپ کتاب، استخراج کتاب از پایان نامه، نگارش کتاب، صفحه ارایی کتاب و … میتوانید از راه های زیر با ما ارتباط برقرار کنید

آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷
( لطفا قبل از حضور در دفتر انتشارات از طریق تماس تلفنی با شماره زیر با ما هماهنگ کنید – حضور شما در انتشارات مایه افتخار ماست)

شماره تماس:   ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴    حسین وش
پست الکترونیک ( ایمیل ) :

hoseinvash@yahoo.com
hoseinvash@gmail.com

 

پرزنته-33

نویسندگان و فرهیختگان گرامی سوالات خود در مورد نحوه ی اخذ مجوز چاپ کتاب، صفحه ارایی، طراحی جلد، استخراج کتاب از پایان نامه و تبدیل پایان نامه به کتاب، هزینه ها و مراحل چاپ کتاب، نحوه ی عقد قرارداد برای چاپ کتاب، نگارش پایان نامه و اکسپت مقالات ای اس ای (ISI) و ای اس سی و چاپ  کتاب در تمام زمینه های مورد نظر با ما تماس بگیرید

 

شماره تماس: ۰۹۳۵۴۷۵۲۳۳۳

در صورت عدم پاسخگویی شماره بالا با شماره زیر تماس بگیرید

۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴ حسین وش

پست های الکترونیک

hoseinvash@yahoo.com

hoseinvash@gmail.com

آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷

(لطفا قبل از حضور در انتشارات با ما هماهنگ کنید – ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴ حسین وش)

 

 

نمایه کتاب سیاهه نظام یافته‌ای است از واژه‌ها و مفاهیم موضوعی، نامهای اشخاص، عنوان کتابها و مدارک استناد شده، نامهای جغرافیایی و دیگر مطالب مهم یک یا چند کتاب با ارجاع به صفحاتی که محل اطلاعات موردنظر را نشان می‌دهند که معمولاً در پایان کتاب قرار می‌گیرد (نوروزی، ۱۳۸۰). اصطلاح نمایه کتاب معادل «Back-of-the-Book (BOB) Index» انتخاب شده‌است. نمایه راه ورود و دست یابی به اطلاعات و از ساده ترین، کارآمدترین و ضروری‌ترین ابزارهای اطلاعاتی است. تفاوت نمایه با فهرست مندرجات در این است که فهرست مندرجات، طرح و نقشه دلخواه مؤلف از کتاب است که قصد دارد موضوع و محتوای آن را در جالبترین و دقیقترین شیوه معرفی کند، اما نمایه، طرح و نقشه نمایه‌ساز از اطلاعات ارائه شده توسط مؤلف است که مطالب اثر را با بهترین روش نشان می‌دهد. فهرست مندرجات بر اساس توالی حضور مطالب متن اصلی مرتب می‌شود حال آن که نمایه کتاب معمولاً بر اساس نظم الفبایی مرتب می‌شود. در واقع، فهرست مندرجات تجلی حرکت اندیشه مؤلف است. کتاب بدون نمایه، همانند شهری بدون راهنماست، گرچه فهرست مندرجات طرح کلی رؤوس مطالب کتاب را ارائه می‌کند، ولی نمی‌تواند اصطلاحات اخصّ را نشان دهد و جایگزین نمایه شود (نوروزی، ۱۳۸۰).

تعریف نمایه: راهنمای دستیابی به اطلاعات ریز در یک منبع که دارای نظم الفبایی برای تسریع جستجو هستند. نمایه‌ها می‌توانند به دو دسته تقسیم شوند: ۱. ناظر بر یک منبع یا متن ۲. ناظر بر چندمنبع یا متن

هدف از تحلیل موضوعی مدرک اصولاً گزینش و تخصیص اصطلاحات موضوعی متناسب با مدارک است که محتوای موضوعی مدرک را بیان نماید. مفاهیم مربوط به هر مدرک معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ واژه یا عبارت را شامل می‌شود که امکان ترتیب آنها در قالب سرعنوان‌های موضوعی همواره به اشکال مواجه بوده‌است که تنها راه جبران این نقیصه جانشین کردن واژه‌های ترکیبی با تکواژه‌ها است. سرعنوان‌های موضوعی هم به عنوان زبان نمایه‌سازی عمل می‌کند و هم به عنوان زبان بازیابی برای کاربرانی که قصد دارند منابعی در حوزهای موضوعی خاص بازیابی نمایند. طبق استاندارد نمایه‌سازی بریتانیا، نمایه سیاهه نظام یافته مدخل‌هایی است که به منظور کمک به استفاده کنندگان در جایابی اطلاعات یک مدرک ساخته می‌شود.

 

نمايه‌سازي[1] . نمايه از مصدر نمودن به معناي نشان دادن و راهنمايي كردن مشتق شده است. معادل آن در زبان انگليسي واژه  Indexاست كه خود از واژه لاتين dicare به معناي نماياندن و دلالت كردن گرفته شده كه با پيشوند In به معناي “اشاره‌گر از بيرون” به‌كار مي‌رود (6: 1-5).

در زبان فارسي و در غالب رشته‌هاي تخصصي، واژه “شاخص” معادل Index به‌كار مي‌رود، ولي در رشته كتابداري و اطلاع‌رساني واژه “نمايه” براي آن انتخاب شده است. نمايه فهرستي از نام‌ها، موضوع‌ها، و ديگر مطالب موجود در يك سند[2] يا مجموعه اسناد و مدارك است كه به شيوه‌اي (معمولا الفبايي) مرتب شده و از طريق جاي‌نماها[3]  كاربر را به محلي كه اين نام يا موضوع در آنجا آمده راهنمايي مي‌كند (5: 236). به فرايند “تحليل محتواي يك سند و يا مجموعه اسناد و برگردان نتيجه اين تحليل به‌واژه‌هايي كه در نمايه مي‌آيد”، نمايه‌سازي مي‌گويند.

از آنجا كه نمايه‌سازي شيوه‌هاي دستيابي به اطلاعات مجموعه‌اي از مدارك يا يك مدرك و يا بخش‌هايي از يك مدرك را، صرف‌نظر از محل نگهداري آن، فراهم مي‌كند، مي‌توان گفت نمايه‌سازي روش بنيادين سازمان‌دهي دانش است و فهرستنويسي و رده‌بندي مصاديق آن هستند. چرا كه فهرستنويسي، در واقع نمايه‌سازي يك مجموعه خاص است و رده‌بندي هم تنظيم شناسه‌هاي نمايه بر اساس ارتباط ميان آنها، رابطه كل و جزء، و رابطه سلسله مراتبي است (1: 471-490).

در مورد علم يا هنر بودن نمايه‌سازي بايد گفت نمايه‌سازي به تمامي يك هنر يا يك علم نيست، بلكه ويژگي‌هاي هر دو را داراست؛ نمايه‌ساز بايد داراي حساسيت، ذوق، و فراست باشد، از اين‌نظر نمايه‌سازي جنبه هنري دارد؛ اما چون براي تأمين صحت و دقت كار، به تدوين الگوها و قواعدي نياز دارد، علم به حساب مي‌آيد. نمايه‌سازي دور شدن از هنجارها و قواعد و سليقه‌اي عمل كردن را تشويق نمي‌كند، از اين‌رو، به تمامي هنر نيست و از آن جهت كه قواعد جهان‌شمولي ندارد پس به تمامي علم نيست (8: ج 11، ص 286-299).

هدف، كاركرد، و ضرورت. نمايه در زندگي روزمره كاربردهاي بسياري دارد. بدون وجود نمايه‌ها، تلفن كردن، زمان‌بندي قرارهاي ملاقات، جايابي مكان‌ها، يافتن خيابان‌ها، يافتن مواد كتابخانه‌اي، و انجام بسياري از امور ديگر كه ما اكنون انجام مي‌دهيم به سادگي ميسر نيست. نمايه‌ها راهنماهاي مفيدي هستند كه نه تنها ما را به موضوعات مورد علاقه هدايت مي‌كنند، بلكه تصويري يكپارچه و ديدگاهي جامع از يك حوزه موضوعي مي‌سازند، كاري كه ساير ابزارهاي كتابشناختي قادر به تدارك آن نيستند (3: 1-10).

هدف نمايه‌ها تسهيل بازيابي اطلاعات است، بنابراين، ارزش هر نمايه به ميزان توفيق آن در كمك به جست‌وجوگر براي بازيابي اطلاعات موردنياز بستگي دارد. ضرورت تهيه نمايه با اندازه، ناهمگوني، و پيچيدگي مدارك موضوع نمايه‌سازي ارتباط مستقيم دارد. يك كتاب ساده و كم حجم، يك شماره از يك نشريه با حجم متوسط، و يا جزوه‌اي شامل ده يا بيست قطعه شعر مي‌تواند بدون داشتن نمايه به سادگي جست‌وجو شود؛ اما يك متن درسي و ساير منابع اطلاعاتي غيرداستاني، شماره‌هاي متعدد يك يا چند نشريه، و گزيده‌اي مفصل از اشعار يا مقالات و مجموعه‌هاي بزرگ‌تر همه نيازمند نمايه‌اند.

امروزه با رشد روزافزون انتشارات در حوزه‌هاي مختلف علمي، وجود نمايه‌ها ضروري‌تر شده و پژوهش بدون آنها اساسآ دشوار و گاه غيرممكن است. نمايه‌ها با سازماندهي اطلاعات جست‌وجو را تسهيل مي‌كنند. اما كار نمايه، بيش از كم كردن تلاش جست‌وجوگر است: نمايه‌ها سبب اطمينان جوينده از جامعيت و مانعيت جست‌وجو مي‌شوند؛ بدين معنا كه اگر كار نمايه‌سازي درست انجام شده باشد و توصيفگرها مناسب انتخاب شده و جاي‌نماها دقيق باشند، و ابزارهاي كنترل مانند يادداشت‌ها و ارجاعات روشن و كامل باشند، آنگاه پژوهشگر مي‌تواند مطمئن باشد كه حداكثر بازيابي را با حداكثر دقت، در حداقل زمان انجام داده است (8: ج 11، ص 286-299). از اين‌رو، مي‌توان گفت نمايه‌ها نقش مهمي در افزايش بهره‌وري علمي دارند.

تاريخچه. سابقه استفاده از واژه نمايه و كاربرد آن به مفهوم رايج در كتابداري به دوران رم باستان مي‌رسد. نمايه در اين دوران به نوار كوچكي گفته مي‌شد كه به طومارهاي پاپيروس الصاق و بر روي آن، عنوان اثر و گاهي نام نويسنده نوشته مي‌شد، به نحوي كه هر طومار بر روي قفسه به سادگي قابل شناسايي بود، بدون آنكه لازم باشد آن را براي بررسي و تشخيص بيرون بياورند (8: ج 11، ص 286-299). شايد نظام‌هاي شناخته شده دستيابي به مجموعه مدارك، توسط فرهيختگان كتابخانه اسكندريه و در حدود 300 سال قبل از ميلاد به‌وجود آمده باشد. در اين كتابخانه براي سازماندهي آثار و گسترش ادبيات يوناني از الفبايي كردن استفاده مي‌شد (6: 1-5). البته واژه نمايه به مفهوم دقيق امروز آن نمي‌تواند درگذشته خيلي دور به‌كار رفته باشد، چرا كه اساسآ در دوران باستان بيشتر نوشته‌ها به شكل طومار بود و طومارها فاقد صفحه‌شمار بودند، به فرض هم كه صفحه‌شمار داشتند استناد عملي به آنها مشكل و لازمه‌اش باز كردن طومار تا رسيدن به صفحه موردنظر بود. ثانيآ اگر كتاب مهمي در نسخ متعدد نوشته مي‌شد، معمولا دو نسخه آن مثل هم نبود، بنابراين، نمايه تنها مي‌توانست به فصول يا پاراگراف‌ها، و نه دقيقآ صفحه، ارجاع كند. چنين تقسيم‌بندي‌هايي نيز به ندرت در متون انجام مي‌شد (8: ج 11، ص 286-299).

تحول مهم در اين زمينه، تهيه واژه‌نماها يا كشاف‌ها براي ترجمه‌هاي مختلف كتاب مقدس بود، سابقه تهيه اين واژه‌نماها به قرن هفتم و هشتم ميلادي مي‌رسد (6: 1-5)، واژه‌نماها فقط محل آمدن واژه در صفحه را مشخص مي‌كردند و نه مفهوم و محتواي مدرك را. بعد از اختراع چاپ در سال 1450 بود كه نسخ همانند از كتب، در شمارگان بالا، امكان انتشار يافت، تدوين نمايه‌ها خصوصآ براي كتب مرجع آغاز شد. مدخل‌هاي اين نوع نمايه‌ها در آغاز فقط بر اساس حرف اول و نه تمام حروف، آن‌گونه كه امروز معمول است، الفبايي و بقيه بدون نظم رها مي‌شد. با گذشت زمان، به‌تدريج بخش (= سيلاب) اول كلمات الفبايي شد. در قرن‌هاي 16 و 17 بود كه الفبايي كردن تمام حروف مدخل رايج شد و در قرن 18 به‌صورت يك قاعده درآمد (8: ج11، ص286-299). به‌وجود آمدن دانشگاه‌ها در قرن‌هاي 13 و 14م.، نياز به يافتن مستندات آثار و ارجاع به آنها را زياد كرد، اما اين ارجاعات بيشتر به كتاب‌ها و نسخه‌هاي خطي بود. قرن هفده شاهد رشد متون نشريات ادواري است و انديشمنداني كه مي‌خواستند با پيشرفت‌هاي علمي همگام باشند، براي دستيابي به اطلاعات به نوعي راهنما نياز داشتند (6: 1-5). تدوين نمايه‌هاي موضوعي از قرن 18 شروع شد، ولي نحوه مدخل‌گزيني و حتي تنظيم نمايه‌ها براي مدت‌هاي طولاني بدون قاعده باقي ماند. در اواخر قرن 19 و همزمان با ارائه رده‌بندي‌ها در علوم كتابداري و آرشيو، كار نمايه‌سازي نه تنها گسترش يافت، بلكه نظام‌مند شد. هر چند نمايه‌سازي را بعضآ از فهرستنويسي و رده‌بندي جدا مي‌دانند، اما همان‌گونه كه در آغاز گفته شد، اين سه به‌هم وابسته‌اند و همپوشاني قابل توجهي در حوزه كار آنها وجود دارد؛ به‌گونه‌اي كه ارائه شيوه‌هاي جديد در يك حوزه بر حوزه ديگر تأثيرگذار است. به اين دليل به موازات ارائه رده‌بندي ديويي و ساير نظام‌هاي رده‌بندي دهدهي براي فهرست‌هاي كتابخانه‌اي، نظام‌هاي نمايه‌سازي دهدهي، كُدبندي، و چهريزه‌اي نيز روي نمود. البته در صد سال گذشته، بيشتر نمايه‌هاي موضوعي صرفآ به‌صورت فهرستي از واژه‌ها، بدون تقسيمات فرعي و يا با تقسيمات فرعي، در ساختار سلسله مراتبيِ ساده، شامل دو يا سه سطح، و  معمولا الفبايي تنظيم مي‌شدند. در اين مدت علي‌رغم نياز روشن به نمايه‌ها براي جست‌وجوي متون و ديگر مجموعه‌ها، حركتي جمعي جهت كسب اطمينان از تهيه نمايه‌هاي با كيفيت بالا صورت نمي‌گرفت. وجود نمايه در مدرك را مغتنم مي‌دانستند، اما فقدان آن هم ناديده گرفته مي‌شد. كيفيت نمايه‌ها به ندرت از طرف ناشران يا استفاده‌كنندگان مورد بحث قرار مي‌گرفت و كار نمايه‌سازي متون توسط هر كس، از جمله كارمندان اداري، بدون گذراندن حداقل دوره آموزشي يا كسب مهارت، انجام مي‌شد. براي ارزيابي ميزان فايده نمايه هم معياري وجود نداشت. فقط در سال‌هاي اخير دانشمندان علوم اطلاعات به تدوين چنين معيارهايي دست زدند.

درك اهميت نمايه‌ها توسط ناشران، كتابداران، و كاربران اطلاعات، عمدتآ ناشي از انفجار اطلاعات پس از جنگ جهاني دوم بود. در اين دوره، ضرورت پردازش و اشاعه انبوه انتشارات در زمان اندك، سبب زياد شدن توجه به‌كار نمايه‌سازي شد. اين تلاش‌ها كه از سوي كتابداران، ناشران، دولت‌ها، صنايع، و خصوصآ گروه‌هاي حرفه‌اي علمي انجام مي‌شد، شكوفايي حوزه پردازش اطلاعات را در پي داشت. اين حوزه، به تحولات در زمينه پردازش الكترونيكي كاملا حساس بود. پس از توسعه رايانه‌ها، دنياي نمايه‌سازي ناگهان و به شكلي سريع از نظام‌هاي ذخيره و بازيابي مبتني بر كارت‌هاي 5/12×5/7 (كه براي نوشتن مدخل‌هاي نمايه از آن استفاده مي‌شد) به نظام‌هاي رايانه‌اي تحول يافت: براي نمايه‌سازي با سرعت، دقت، يكدستي، جامعيت، و عمق بيشتر فنوني ارائه شد؛ از ماشين براي تهيه، مرتب كردن، جست‌وجوي كارت‌هاي نمايه، و حتي تهيه مدخل‌ها استفاده شد؛ نظام‌هايي براي چاپ و توزيع سريع‌تر و گسترده‌تر نمايه‌ها و همچنين جست‌وجوي آنها از راه دور تدوين شد؛ و عرصه‌اي براي بررسي فنون و نظريه‌هاي نمايه‌سازي شكل گرفت؛ معيارهايي براي ارزيابي كارآيي نمايه‌ها ارائه شد؛ و تعداد نمايه‌ها و سرويس‌هاي نمايه‌سازي به‌منظور پاسخگويي به رشد جمعيت كاربران و نيازهاي اطلاعاتي آنان گسترش يافت. اين رشد و شكوفايي همچنان ادامه دارد (8: ج 11، ص 286-299).

ساختار نمايه‌ها. نمايه از تعدادي مدخل[4]  تشكيل مي‌شود، هر مدخل در فايل ركوردهاي اطلاعات كتابشناختي يا ساير اطلاعات نظير نام‌ها، عناوين، موضوعات، و مانند آن يك نقطه بازيابي محسوب مي‌شود (:7 ذيل واژه). اجزاي مدخل عبارتند از :

1.شناسه‌ [5]  يا توصيفگر[6] . كليد واژه مرجّحي است كه نمايه‌ساز آن را به‌عنوان موضوع يا يكي از موضوعات مدرك انتخاب مي‌كند و جزء اصلي مدخل را تشكيل مي‌دهد. مدخل‌ها بر اساس شناسه‌ها مرتب مي‌شوند. شناسه‌ها انواع متعددي دارند؛ شناسه نام، شناسه موضوع، و شناسه عنوان.

  1. بيانگر[7] . كلمه يا عبارتي است كه جنبه خاصي از شناسه را نشان مي‌دهد. بيانگرها مي‌توانند انواعي چون بيانگرهاي زماني، مكاني، موضوعي، و جز آن داشته باشند. بعضي از نمايه‌ها فاقد بيانگرند. نحوه آمدن بيانگر ذيل شناسه متفاوت است، گاهي بيانگرها به‌صورت الفبايي ذيل شناسه مي‌آيند (برون‌بافتي)، و گاه نيز بر اساس توالي حضور در متن به‌دنبال شناسه اصلي مي‌آيند (درون بافتي).
  2. جاي‌نما. عدد يا هر علامت ديگري است كه در نمايه در مقابل شناسه‌ها يا بيانگرها مي‌آيد و جست‌وجوگر را به محل آمدن اطلاعات هدايت مي‌كند. البته گاهي در بعضي نمايه‌هاي الكترونيكي، نمايه فاقد جاي‌نمايِ قابل رؤيت است، اما در فايل اصلي اين جاي‌نماها وجود دارند. در اين‌گونه موارد كاربر با انتخاب شناسه و يا بيانگر مستقيمآ به اطلاعات كتابشناختي، چكيده، و جز آن هدايت مي‌شود. اينكه جاي نما جست‌وجوگر را به كدام واحد اطلاعاتي هدايت كند، به سياست‌گذاري اوليه در زمينه نوع واحد سندي[8]  بستگي دارد.

“واحد سندي” مي‌تواند يك يا چند صفحه از مدرك؛ يك يا چند پاراگراف از يك متن؛ اطلاعات كتابشناختي يا چكيده؛ و يا متن كامل باشد. (1: 471-490).

  1. ارجاعات[9] . ارجاع بخشي از مدخل است كه استفاده‌كننده را از يك شناسه يا بيانگر به شناسه ديگر راهنمايي مي‌كند. ارجاعات در نمايه‌سازي نيز همانند فهرستنويسي انواع مختلفي دارد، از جمله ارجاع “نگاه كنيد”، و “نيز نگاه كنيد”. در نمايه‌سازي از ارجاع “نگاه كنيد ذيل” نيز براي هدايت كاربر از يك شناسه به اطلاعات ذيل شناسه ديگر استفاده مي‌شود. البته بايد از ارجاع كاربر به‌جايي كه در آن اطلاعاتي وجود ندارد خودداري شود، اين نوع ارجاعات، ارجاع كور[10]  ناميده مي‌شود. بعضي نمايه‌ها فقط از شناسه و جاي‌نما تشكيل شده‌اند و ساير اجزا را ندارند.

 

 

 

 

 

 

شكل 1: اجزاء يك مدخل نمونه

فرايند نمايه‌سازي. فرايند ساختن نمايه را مي‌توان در دو بخش عمده مورد مطالعه قرار داد: توصيف خود مدرك (نمايه‌سازي توصيفي)؛ و توصيف محتواي مدرك(نمايه‌سازي تحليلي).

  1. هرگاه نمايه‌سازي مجموعه‌اي از مدارك موردنظر باشد، در نخستين گام از فرايند نمايه‌سازي بايد مدرك كتابشناختي توصيف شود. براي توصيف مدرك، دستورالعمل‌ها و رهنمودهاي زيادي وجود دارد كه در راهنماهاي كتابنامه‌نويسي و به‌ويژه در قواعد فهرستنويسي توصيفي، مانند قواعد آنگلوامريكن درج شده است. به لحاظ نظري هيچ مشكلي در توصيف خود مدرك وجود ندارد، ولي به سبب تنوع مدارك از نظر اندازه و نوع رسانه و ناشر و توليدكننده، از يك‌سو، و كمبود استانداردها از طرف ديگر، توصيف مدرك در عمل كار چندان ساده‌اي نيست، خصوصآ آنكه امروزه با ورود مدارك الكترونيكي بر روي ديسك و پايگاه‌هاي اطلاعات پيوسته و خصوصآ اينترنت، تعاريف موجود دچار اشكال شده و نيازمند توجه و بازنگري است.
  2. توصيف محتواي مدرك، بسيار مشكل‌تر از توصيف خود سند است و موضوع بحث نمايه‌سازي موضوعي پرداختن به چگونگي توصيف محتواي مدرك است. برخلاف توصيف خود مدرك، در مورد چگونگي توصيف محتواي مدرك در بخش بزرگي از جامعه كتابداري، اتفاق‌نظر وجود ندارد و روش‌هاي بسياري در اين زمينه با هم رقابت و يا يكديگر را تكميل مي‌كنند (1: 471-490). براي توصيف محتواي مدرك دو رهيافت كلي وجود دارد: نمايه‌سازي واژه‌اي[11] ؛ و نمايه‌سازي مفهومي[12]  (موضوعي).

 نمايه‌سازي واژه‌اي. در اين نوع نمايه بر اساس سياست‌گذاري‌هاي اوليه واژه‌هايي از تمام يا بخشي از متن انتخاب و موضوع مدرك تلقي مي‌شود.واژه‌ها مي‌توانند از جاي‌جاي متن (عنوان يا چكيده و يا سراسر متن) استخراج شوند. اين نوع نمايه‌سازي را كه در آن واژگان نمايه از متن مدارك استخراج مي‌شود،”نمايه‌سازي استخراجي (اشتقاقي)”[13] مي‌گويند.

در مقابل، شيوه‌اي را كه در آن نمايه‌ساز پس از مطالعه مدرك و درك مفاهيم آن، خود واژه‌هايي را به‌عنوان موضوع به مدرك منتسب مي‌كند، “نمايه‌سازي انتسابي”[14]  گويند.

 عده‌اي معتقدند نمايه‌هاي واژه‌اي چيزي جز واژه‌نما يا كشاف نيستند و فقط محل آمدن واژه در متن را نشان مي‌دهند، نه موضوع متن را، اما به‌دليل راحتي تهيه اين نوع نمايه‌ها و امكان استفاده از رايانه در تهيه آنها، اين نمايه‌ها ــ مخصوصآ نمايه‌هاي واژه‌ايِ عنوان ــ با استقبال زياد مواجه شده است. روال اصلي كار در تهيه نمايه‌هاي واژه‌اي عنوان، گردش دادن واژه‌هاي عنوان به گونه‌اي است كه هر بار يكي از واژه‌ها در محل الفبايي مناسب، مدخل قرار مي‌گيرد. از اين نظر به اين نمايه‌ها، “نمايه‌هاي گردان”[15]  هم گفته مي‌شود. پيش‌فرض تهيه اين نوع نمايه‌ها اين است كه عنوان بيانگر موضوع متن است. براي تهيه رايانه‌اي نمايه‌هاي واژه‌اي عنوان، ابتدا فهرستي از كلمات غيرمجاز (سياهه بازدارنده)[16]  شامل كلمات فاقد بار اطلاعاتي، حروف اضافه، كلمات ربط، افعال، صفات، و مانند آن، تهيه و به برنامه رايانه‌اي معرفي مي‌شود. رايانه اين كلمات را از مجموعه متون (مثلا در اين مورد عنوان) حذف و بقيه واژه‌ها را موضوع تلقي مي‌كند و در قالب‌هاي تعريف شده، مانند نمايه‌هاي كوئيك[17] ، كووك[18] ، و نمايه جايگشتي[19]  ارائه مي‌كند.

 از قديمي‌ترين و موفق‌ترين نمايه‌هاي واژه‌اي عنوان يكي نمايه كوئيك است. در اين نمايه عناوين گزارش‌ها، مقالات، و مانند آن به‌صورت ماشين‌خوان درمي‌آيد و به‌وسيله رايانه تقطيع مي‌شود، برنامه رايانه‌اي واژه‌هاي معنادار را از ميان واژه‌ها انتخاب مي‌كند و سپس هر عنوان را به گونه‌اي چاپ مي‌كند كه كليدواژه در موقعيتي برجسته (معمولا در ستوني در وسط عناوين) قرار گيرد و تمام عناوين بر اساس نظم الفبايي كليدواژه‌ها و حروف بعد از آن مرتب شوند (8: ج 11، ص 286-299). اين شناسه‌ها با روش‌هايي مانند نوشته شدن به‌صورت ايرانيك (ايتاليك) يا سياه، و يا فاصله‌گذاري از كلمات قبل و بعد در متن عنوان برجسته مي‌شوند تا چشم هنگام بازيابي خسته نشود. از نشانه‌گذاري هم براي مشخص كردن ابتدا و انتهاي عنوان استفاده مي‌شود. براي مثال مدخل‌هاي نمايه كوئيك براي يك عنوان مثل “واژه‌نامه‌ها و دايره‌المعارف‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني” به‌شكل ذيل در مي‌آيد.

هاي علوم كتابداري و                    اطلاع‌رساني#                 واژه‌نامه‌ها و دايره‌المعارف‌ها

واژه‌نامه‌ها و                                دايره‌المعارف‌هاي              علوم‌ كتابداري و اطلاع‌رساني#

واژه‌نامه‌ها و دايره‌المعارف‌هاي         علوم                             كتابداري و اطلاع‌رساني

و دايره‌المعارف‌هاي علوم                كتابداري                         و اطلاع‌رساني#واژه‌نامه‌ها

كتابداري و اطلاع‌رساني#              واژه‌نامه‌ها                       ودايره‌المعارف‌هاي علوم

شكل 2- نمونه‌اي از مدخل‌هاي يك نمايه كوئيك

در نمايه كووك، كليدواژه‌ها از متن عنوان جدا مي‌شوند و به‌صورت الفبايي زير هم مي‌آيند، سپس، عنوان مرتبط ذيل هر كليدواژه نوشته مي‌شود.

اطلاع‌رساني

واژه‌نامه‌ها و دايره‌المعارف‌هاي علوم كتابداري و اطلاع‌رساني

دايره‌المعارف‌هاش

واژه‌نامه‌ها و دايره‌المعارف‌هاي علوم كتابداري و اطلاع‌رساني

علوم

واژه‌نامه‌ها و دايره‌المعارف‌هاي علوم كتابداري و اطلاع‌رساني

كتابداري

واژه‌نامه‌ها و دايره‌المعارف‌هاي علوم كتابداري و اطلاع‌رساني

واژه‌نامه‌ها

واژه‌نامه‌ها و دايره‌المعارف‌هاي علوم كتابداري و اطلاع‌رساني

شكل 3 – نمونه‌اي از مدخل‌هاي يك نمايه كووك

از مزاياي نمايه‌هاي واژه‌اي مي‌توان به امكان تهيه سريع به كمك رايانه، عدم نياز به تصميم‌گيري موردي، يكدستي كار و سليقه‌اي نبودن، ارزاني، طبيعي بودن زبان نمايه‌سازي، راحتي تهيه درهمكرد و وجود نوعي همارايي[20]  به‌دليل حفظ بافت طبيعي عنوان اشاره كرد. عيب اين نوع نمايه‌سازي آن است كه هميشه عنوان، گوياي موضوع مدرك نيست؛ عيب ديگر، نبودِ كنترل واژگاني[21]  و پراكندگي اطلاعات يك موضوع ذيل مدخل‌هاي مترادف و شبه مترادف، بدون وجود ارجاعات لازم‌است؛ و عيب سوم تلقي موضوعات هم املا به‌عنوان موضوع واحد است. به‌هرحال ميزان مفيد بودن اين نمايه‌ها به واقع نما بودن و روشني و معنادار بودن واژه‌هاي عنوان بستگي دارد. نمايه‌سازي واژه‌اي معمولا براي موادي نظير كتاب و مقاله كاربرد دارد و به‌كار نمايه‌سازي مواد ديداري، اشياي هنري، و امثال آن نمي‌آيد. نمايه‌سازي انواع اخير معمولا از نوع مفهومي است (8: ج 11، ص 286-299).

نمايه‌سازي مفهومي. نمايه‌سازي مفهومي فرايندي پيچيده است و تشريح آن به سادگي ميسر نيست. شيوه‌اي كه توسط انسان به‌كار گرفته مي‌شود تا موضوعات، ويژگي‌ها، معاني، و يا كاربردهاي ممكن متون زباني، تصاوير، و ساير انواع پيام‌ها را درك كند و بشناسد، ريشه در فرايند شناختيِ ذهن و فكر انسان دارد. اين فرايند به خوبي شناخته نشده و در عرصه‌هايي چون روان‌شناسي شناخت، علوم‌شناختي، و هوش مصنوعي موضوعي مهم به حساب مي‌آيد. همين اندازه مي‌دانيم كه اين فرايند حداقل از دو مرحله تشكيل شده، شناخت موضوع و ويژگي‌هاي آن، و توصيف آنها در قالب واژگاني مناسب براي بازيابي (1: 471-490). فرايند مذكور را مي‌توان به مراحل جزئي‌تر ذيل تفكيك كرد:

  1. تدوين سياست‌ها و راهبردهاي كلي. قبل از شروع به‌كار، نمايه‌ساز بايد با نگاه به تمامي مجموعه‌اي كه بايد نمايه شود، در مورد اين مسائل تصميم‌گيري كند: نوع نمايه (به‌طور مثال دستي يا ماشيني بودن يا نحوه انتشار و ارائه آن)، ساختار مدخل‌ها (مثلا استفاده يا عدم استفاده از بيانگرها و شكل آنها)، ميزان اطلاعاتي كه قابليت مدخل شدن را ايجاد مي‌كند (عمق نمايه)، واحد سندي‌اي كه جاي‌نماها به آن رهنمون مي‌شوند (پاراگراف، صفحه، كل مدرك، و جز آن)، نحوه كنترل واژگاني، نحوه همارايي، مسئله ارجاعات، و ساير سياست‌ها كه در تدوين نمايه ضروري است.

سه عامل مهم در همه اين تصميم‌گيري‌ها مؤثر است: اول ماهيت مجموعه يا نوع موادي كه بايد نمايه شود، به‌طور مثال تجانس يا عدم تجانس آنها، فني يا غيرفني بودن منابع، يك زبانه يا چندزبانه بودن آنها؛ دوم ويژگي‌هاي استفاده‌كنندگان است، نمايه‌ساز بداند كه آيا استفاده‌كنندگان از مجموعه و نمايه، گروهي متجانس هستند يا نه، جست‌وجوگران موردي‌اند يا پژوهشگران حرفه‌اي، كم سوادند يا تحصيل‌كرده، متخصص هستند يا غيرمتخصص؛ و سوم شرايط و محيط فيزيكي است، مثلا تعيين اينكه آيا نمايه به‌صورت مستقيم و به همراه منبع اصلي (مثل نمايه انتهاي كتاب) و يا جداگانه منتشر مي‌شود، و يا اينكه آيا نمايه در دست تهيه مستقل و خودكفاست يابخشي از يك نمايه دنباله‌دار است كه بعدآ با ساير قسمت‌ها درهمكرد مي‌شود، و آيا به‌صورت دستي ذخيره و بازيابي مي‌شود يا به‌صورت ماشيني.

همچنين قبل از شروع بايد درباره آنچه كه نبايد نمايه شود (مانند تبليغات، يادداشت‌ها، و منابع و مآخذ)؛ يا آنچه كه مي‌تواند به‌صورت گذرا و سطحي نمايه شود (مانند نامه‌ها، يادداشت‌هاي كوتاه، پانويس‌ها، و مانند آن)؛ و آنچه كه در مورد آن نياز به استفاده از واژگان فني تخصصي و يا واژگان ساير زبان‌ها وجود دارد، تصميم‌گيري شود. پس از پاسخگويي به چنين سؤالاتي، طراحي كلي و معيارهاي مهم ساخت نمايه تدوين شده و مي‌توان كار تهيه نمايه را آغاز كرد (8: ج 11، ص 286-299). بهتر است اگر نمايه به‌صورت نمايش دادني منتشر مي‌شود، اين سياست‌ها در مقدمه نمايه بيايد.

  1. آشنايي و شناخت. نمايه‌ساز بايد تصوير روشني از محتواي اطلاعاتي مدرك به‌دست آورد. به اين منظور مطالعه عنوان، رئوس مطالب، چكيده، نتيجه‌گيري، پيشنهادات، و يا تمام متن (بسته به عمق نمايه) ضروري است. از سوي ديگر نمايه‌ساز بايد با نيازهاي جامعه استفاده‌كننده (بالقوه و بالفعل) آشنا باشد تا بتواند تمامي راه‌هاي دستيابي موضوعي به مدرك را در نمايه پيش‌بيني كند. داشتن ديد هدفمند اما بي‌طرف، به همراه توجه به نيازهاي احتمالي جامعه، براي نمايه‌سازي ضروري است. از اين منظر نمايه‌ساز بايد توجه كند كه استفاده‌كننده از نمايه ممكن است با مخاطباني كه اصل اثر براي آنها نگاشته شده كاملا متفاوت باشد، مثلا اگر قطعاتي از يك متن فلسفي به‌عنوان گزيده نثر در يك كتاب آيين‌نگارش گنجانيده شده، در اين حالت نمايه‌ساز متن را از بُعد آموزش متن نيز مورد توجه قرار مي‌دهد و سعي در نمايش اين ويژگي‌ها در نمايه دارد.
  2. تحليل محتوا و انتخاب اوليه مفاهيم. ارائه تعريفي جامع از “مفهوم” در نمايه‌سازي مفهومي، مشكل است. در تحليل محتوا شايد بتوان چكيده يك فكر يا خمير مايه موجود در مدرك و يا روابط موجود ميان اشيا يا رخدادها و ساير پديده‌ها را “مفهوم” ناميد و يا ممكن است به دسته‌ها و يا رده‌هايي كه اين پديده‌ها به آنها تعلق دارند مفهوم اطلاق كرد. در اين مرحله نمايه‌ساز بايد در مورد موضوعاتي تصميم‌گيري كند كه از نظر نمايه‌سازي داراي اهميت است. مي‌توان اطلاعات هر مدرك را گروه‌بندي و هر گروه را در قالب يك عبارت كوتاه يادداشت كرد، تقريبآ همه صاحب‌نظراني كه درباره تحليل محتواي مدرك سخن گفته‌اند، بر اهميت نقش تجربه در اين امر تأكيد دارند. طبيعي است كه موضوعات اصلي بايد مدخل قرار گيرند، اما در مورد موضوعات فرعي و اينكه تا چه حد در نمايه حضور يابند بايد تصميم‌گيري كرد. بعضي از مراكز نمايه‌سازي، سياست خاصي در مورد نحوه انتخاب موضوع، تدوين و به نمايه‌سازان ارائه مي‌كنند، مثلا به نمايه‌سازان >چكيده‌نامه شيمي<[22]  گفته شده هر نوع روش اندازه‌گيري، ابزار كار، پيشنهاد و نظريه جديد، و تمام تركيبات جديد شيميايي كه در متن آمده بايد نمايه شود.

استخراج مفاهيم و واژه‌ها از يك متن و انتساب آن به مدرك برمبناي اصول معيني صورت مي‌گيرد: الف) نياز استفاده‌كننده، يعني آشنايي نمايه‌ساز با نيازهاي اطلاعاتي استفاده‌كننده بالفعل و بالقوه و همچنين واژگان رايج در حوزه مورد نمايه‌سازي حائز اهميت است؛ ب) حفظ جامعيت[23] نمايه، بدين معنا كه در نمايه‌سازي سعي بر آن است كه تمام مفاهيم اصليِ موجود در مدرك كه داراي ارزش اطلاعاتي است به‌عنوان شناسه در نمايه گنجانده شود. انتخاب مفاهيمِ فرعي كه در مدرك به‌طور جانبي به آن پرداخته شده، سبب حجيم شدن نمايه و انحراف كاربر از مفاهيم اصلي است. در اين زمينه توجه به عمق نمايه كه در سياست‌گذاري‌هاي اوليه انجام مي‌شود مي‌تواند راهگشا باشد؛ و ج) اخص بودن[24] كليدواژه، بدين معنا كه واژه‌هايي كه به‌عنوان توصيفگر انتخاب مي‌شوند بايد اخص‌ترين واژه‌هاي ممكن براي توصيف موضوع باشد، مثلا اگر مدركي راجع به “مدارس ابتدايي” است، اختصاص توصيفگر كلي مدارس به آن خلاف اين اصل است. البته با اخص شدن موضوع، ميزان بازيابي كاهش مي‌يابد، با اين حال استانداردهاي نمايه‌سازي به‌كارگيري واژه‌هاي اخص را به‌عنوان توصيفگر توصيه مي‌كند، چرا كه اگر كنترل واژگاني به خوبي صورت گرفته باشد، در صورت نياز امكان گسترش و عمومي كردن جست‌وجو وجود دارد. در نظام‌هاي نمايه‌سازي واژه‌اي، مانند بيشتر شيوه‌هاي نمايه‌سازي خودكار كه از كليدواژه‌هاي متن استفاده مي‌كنند، امكان انتخابي در اين زمنيه وجود ندارد، اما نظام‌هاي نمايه‌سازي كه ضمن تحليل موضوع، كليدواژه به آن منتسب مي‌كنند، بايد اين اصل را مدنظر داشته باشند.

  1. ارزيابي و انتخاب نهايي مفاهيم. در اين مرحله نمايه‌ساز سعي مي‌كند همه عناصري را كه ممكن است استفاده‌كنندگان مايل باشند در جست‌وجو بازيابي كنند، از ميان مفاهيم انتخاب شده در مرحله قبل گزينش كند و موارد بي‌ربط يا كم ربط از نظر اطلاعات را حذف كند. در اين مرحله نمايه‌ساز تصميم مي‌گيرد كه يك پاره اطلاع تا چه حد مي‌تواند براي كاربر مفيد باشد و حذف آن تا چه ميزان از جامعيت نمايه مي‌كاهد.

تصميم‌گيري در اين مورد غالبآ كاري شاق است و ممكن است در سطوح مختلف كار بارها و بارها تكرار شود، نمايه‌ساز در اين مرحله در سطحي خاص‌تر تصميم‌گيري مي‌كند، او ضمن حركت از بخشي از مجموعه به بخشي ديگر، از موردي به مورد ديگر، و يا از پاراگرافي به پاراگراف ديگر بايد تصميم بگيرد كه اصولا مطلبي در نمايه بيايد يا نه و اگر بيايد در قالب چه توصيفگري.

مسئله عمق نمايه‌سازي[25] ، ميزان ريز شدن و اخص بودن پيام‌هايي كه بايد در نمايه بيايد، نوع توصيفگر با توجه به سياست‌گذاري‌هاي اوليه، و تعداد واژه‌هايي كه هر مطلب بايد با آن بيان شود، در اينجا مورد توجه قرار مي‌گيرد. نمايه‌ساز براي تصميم‌گيري صحيح بايد همواره توجه كند كه اولا كاربر براي يافتن مطلبي خاص احتمالا از چه واژه‌هايي استفاده خواهد كرد؛ ثانيآ آيا هنگامي كه كاربر ذيل يك مدخل منتخب از نمايه به‌دنبال اطلاعات موردنظر مي‌گردد، آيا اطلاعات موردنياز برايش در نمايه گنجانده شده است (8: ج 11، ص 286-299). توجه به جديد و مفيد بودن اطلاع براي گروه‌هاي بزرگي از استفاده‌كنندگان، و تخصصي يا عمومي بودن آن در حوزه مورد نمايه‌سازي، از ملاك‌هاي ديگر ارزيابي و تصميم‌گيري است.

  1. تبديل مفاهيم انتخاب شده به اصطلاحات و توصيفگرهاي نمايه و گنجاندن جاي نماها. پس از انتخاب نهايي مفاهيم، براي تبديل اين مفاهيم به توصيفگرهاي نمايه مسائل متعددي مطرح است كه عمده‌ترين آنها عبارتند از: الف) نحوه كنترل واژگاني به‌منظور رعايت اصل وحدت[26] در نمايه‌سازي؛ و ب) نحوه همارايي شناسه‌ها يا نظام‌هاي پيش‌همارا و پس‌همارا، كه هر يك در ادامه مورد بحث قرار خواهد گرفت.
  2. ساير مراحل. در اينجا سه مرحله بايد طي شود: الف) مرتب كردن مدخل‌هاي نمايه بر اساس نظام پيش‌بيني شده مثلا به‌صورت الفبايي، تاريخي، رده‌اي، و يا هر نظم شناخته‌شده ديگر؛ ب) مقايسه و ويرايش مدخل‌ها و مشخص كردن روابط ميان آنها؛ و ج) مرتب كردن اطلاعات توصيفي و برقراري ارتباط لازم بين بخش توصيفي و تحليلي (در نمايه‌هايي كه مستقل از متن اصلي تهيه مي‌شوند).

همارايي شناسه‌ها در نمايه‌سازي. يكي از مباحث مهم در نمايه‌سازي در مرحله تبديل مفاهيم مدارك به اصطلاحات نمايه، بحث همارايي شناسه‌هاست. منظور از همارايي نحوه و زمان ايجاد پيوند نحوي بين اصطلاحات موجود در شناسه‌هايي است كه از چند اصطلاح تشكيل شده‌اند. نظام‌هاي نمايه‌سازي از نظر قواعد آرايش شناسه‌ها، زمان و عامل هم‌آراكننده به دو دسته كلي پيش‌همارا[27]  و پس‌همارا[28]  تقسيم مي‌شوند.

  1. نظام‌هاي نمايه‌سازي پيش‌همارا. در اين نظام‌ها برقراري رابطه نحوي بين اصطلاحات، قبل از ذخيره‌سازي و توسط نمايه‌ساز صورت مي‌گيرد. تعيين موضوع در قالب رشته‌اي از كلمات كه با تركيب نحوي معيني پشت سر هم قرار گرفته، بيان مي‌شود و اگر جست‌وجوگر در همان قالب به‌دنبال موضوع بگردد قادر به بازيابي خواهد بود. از آنجا كه زمينه‌هاي عدم‌تطبيق بين الگوي پيش‌هماراي نمايه‌ساز از موضوع و الگوي كاربر براي يافتن اطلاعات بسيار زياد است، بايد اولا توصيفگر مرجّح به‌گونه‌اي انتخاب شود كه مورداستفاده تعداد بيشتري از استفاده‌كنندگان باشد، ثانيآ در مواقعي كه مفهوم مدرك از متن در قالب چند كلمه به‌صورت يك عبارت بيان مي‌شود، طبعآ فقط يكي از اين چند كلمه در ابتدا قرار مي‌گيرد و مدخل نمايه مي‌شود و ساير كلمات كه بعد از آن مي‌آيند (= مفاهيم ثانويه) بايد امكان مدخل شدن بيابند. ايجاد ارجاعات از مفاهيم ثانويه قاعدتآ بايد داراي الگو باشد، و در آن اصل صرفه‌جويي و جلوگيري از حجيم شدن نمايه رعايت شود.

اين ارجاعات به لحاظ ماهيت با ارجاعاتي كه از مفاهيم مترادف و وابسته به شناسه موردنظر صورت مي‌گيرد متفاوت است. بنابراين در نمايه‌هاي پيش‌همارا با دو نوع ارجاع از نظر ماهيت روبه‌رو هستيم: ارجاع از مفاهيم مترادف و وابسته، و ارجاع از اصطلاحات ثانويه در يك شناسه مركب به آن شناسه. از مهم‌ترين اَشكال نمايه‌هاي پيش‌همارا مي‌توان به نمايه‌هاي انتهاي كتاب[29]  اشاره كرد.

  1. نظام‌هاي نمايه‌سازي پس‌همارا. به‌دليل مشكلات ذكر شده در نظام‌هاي نمايه‌سازي پيش‌همارا و مخالفت‌هايي كه با همارايي اصطلاحات به‌دست نمايه‌ساز صورت گرفت، نظام‌هاي ديگري شكل گرفت كه در آن برقرار كردن پيوند بين واژه‌هاي يك شناسه مركب، در مرحله بازيابي و توسط جست‌وجوگر صورت مي‌گيرد. به علاوه، فراهم شدن امكان استفاده بيشتر از رايانه در ذخيره و بازيابي، موجب رواج بيشتر نظام‌هاي پس‌همارا شد.

در اين نظام موضوع مدرك در قالب تك‌واژه‌ها[30]  يا اصطلاحات تك مفهومي بر روي برگه‌ها يا در فايل‌هاي رايانه‌اي ثبت مي‌شود و در مقابل آن جاي‌نما مي‌آيد. جست‌وجوگر مي‌تواند موضوع موردنظر خود را به تك‌واژه‌ها تفكيك و هر واژه را جداگانه از نمايه استخراج كند، سپس جاي‌نماي مدارك استخراج شده را با هم مقايسه و مدارك داراي جاي‌نماي مشترك را به‌عنوان نتيجه، بازيابي كند. از عمده‌ترين مشكلات اين نظام‌ها ملاحظات نحوي و معناشناختي است كه يكي از مهم‌ترين آنها مسئله تقدم و تأخر اصطلاحات در هنگام همارايي است. مثلا به هنگام جست‌وجوي مدركي در مورد “فلسفه علم”، ممكن است همه مدارك مربوط به “علم و فلسفه” و “علم فلسفه” هم بازيابي شود كه مرتبط با موضوع نيست. البته براي رفع اين مشكل پيشنهادهايي در مورد كدگذاري روي تك‌واژه‌ها و يا تعيين نقش و ربط[31]  آنها ارائه شده است. بر اساس اين پيشنهادات بايد دستورالعملي[32]  خاص تهيه شود و در اختيار نمايه‌ساز قرار گيردكه در سرتاسر كار به‌طور يكدست از آن استفاده كند. از مهم‌ترين انواع قديمي نظام‌هاي پس‌همارا، نظام‌هاي پس‌هماراي مبتني بر برگه (كارت) است كه خود به دو دسته بزرگ تقسيم مي‌شوند. در يك دسته در بالاي هر كارت يا برگه يك توصيفگر و زير آن جاي‌نماها (= شماره بازيابي مدارك نمايه شده) مي‌آيد. اين نوع برگه‌ها را مي‌توان كارت اصطلاح”[33]  ناميد كه گونه‌هاي رايج آن برگه‌هاي ده ستوني و نظام‌هاي تطابق نوري هستند. در دسته دوم كل اطلاعات يك مدرك بر روي كارت نوشته مي‌شود، مانند برگه‌هاي لبه منگنه. اين نوع برگه‌ها را مي‌توان “كارت مدرك”[34]  ناميد.

بيشتر موتورهاي جست‌وجوي وب بر نمايه‌هاي واژه‌اي از نوع پس‌همارا متكي هستند.

منطق جست‌وجو در نظام‌هاي پس‌همارا. از آنجاكه در نمايه‌هاي پس‌همارا تركيب كردن واژه‌ها در مرحله جست‌وجو انجام مي‌شود، به‌منظور صورت‌بندي دقيق‌تر عبارت جست‌وجو، از الگوهايي براي همارايي توصيفگرها استفاده مي‌شود كه به “منطق جست‌وجو در نظام‌هاي پس‌همارا” معروفند. منطق جست‌وجو در اكثر نمايه‌هاي پس‌همارا منطق رياضي جورج بول رياضي‌دان انگليسي است. عملگرهاي منطق بولي‌‌‌ عبارتند از : AND(و)، OR (يا)، و  NOT(نه). از عملگر  ANDوقتي براي همارايي استفاده مي‌شود كه قصد يافتن مداركي باشد كه در آنها همه توصيفگرها با هم آمده باشد، اين عملگر بااخص كردن جست‌وجو سبب محدود شدن مدارك بازيابي شده مي‌شود. از عملگر  ORزماني استفاده مي‌شود كه قصد يافتن مداركي باشد كه در آنها يكي از توصيفگرهاي موردنظر وجود داشته باشد، استفاده از اين عملگر سبب گسترش دامنه بازيابي مي‌شود. از عملگر  NOTوقتي استفاده مي‌شود كه هدف بازيابي مداركي است كه در آن، توصيفگر موردنظر وجود دارد، اما توصيفگري كه به‌دنبال  NOTمي‌آيد وجود ندارد (9: 44-46). از منطق جست‌وجوي بولي، خصوصآ در نظام‌هاي رايانه‌اي بازيابي اطلاعات به‌صورت مستقيم و يا تلويحي استفاده مي‌شود. گزينه “دربردارنده همه اين كلمات” در برنامه‌هاي جست‌وجوي رايانه‌اي معادل عملگر AND و گزينه “هر يك از اين كلمات”، معادل عملگر  ORو گزينه “نبايد دربرداشته باشد” معادل عملگر  NOTاست.

كنترل واژگان و زبان‌هاي نمايه‌سازي[35]. همان‌گونه كه در بحث فرايند نمايه‌سازي مفهومي گفته شد، پس از استخراج مفاهيم مدرك، اين مفاهيم بايد در قالب واژه‌هايي بيان شود كه با پرسش كاوشگر منطبق باشد. مسئله انطباق واژه‌هاي انتخاب شده توسط نمايه‌ساز با واژه‌هاي كاربر هنگام جست‌وجوي اطلاعات در نمايه، امري مهم است. پژوهش‌ها نشان مي‌دهد كه نحوه استفاده از زبان توسط نمايه‌سازان و استفاده‌كنندگان بسيار متفاوت است، به نحوي كه ميزان توافق در مورد به‌كارگيري واژه‌هاي ناظر به يك مفهوم را بين نمايه‌سازان و كاربران تنها 25 درصد مي‌دانند. برخي از اين تفاوت‌ها ناشي از تفاوت در انتخاب واژه‌ها و بقيه ناشي از اختلاف در درك موضوع يا مفهوم‌سازي است. يك بررسي نشان داده است كه براي برآورده كردن نياز اطلاعاتي 80 درصد كاوشگران پيرامون يك موضوع، گنجاندن 15 كليدواژه متفاوت ناظر به آن موضوع در نمايه ضروري است (1: 471-490). قواعد مربوط به برگرداندن مفاهيم به واژگان قابل استفاده در نمايه را مي‌توان زبان نمايه‌سازي ناميد. زبان‌هاي نمايه‌سازي را مي‌توان در سه گروه بررسي كرد:

  1. نمايه‌سازي به زبان آزاد[36] . در اين نظام، نمايه‌ساز از توصيفگرهايي كه خود مناسب مي‌داند براي توصيف مفاهيم موجود در مدارك استفاده مي‌كند، خواه اين توصيفگرها در متن آمده باشد يا نه. اصل انتخاب توصيفگر اخص و اصل وحدت در نمايه‌سازي بايد در اين زمينه مورد توجه قرار گيرد. منظور از اصل وحدت آن است كه در نمايه‌سازي به زبان آزاد بايد تدابيري انديشيده شود كه از پراكندگي يك مفهوم ذيل توصيفگرهاي متعدد اجتناب شود. در نمايه‌سازي به زبان آزاد ممكن است يك مفهوم با توصيفگرهاي متعدد بيان شود كه ترادف معنايي واژه‌ها، قديمي يا جديد بودن آنها، بومي يا وارداتي بودن، علمي يا عمومي بودن، اختصاري يا كامل بودن، مفرد يا جمع بودن آنها، و يا وجود چند اصطلاح ناظر به يك مفهوم مي‌تواند از جمله علت‌هاي آن باشد. در نمايه‌سازي به زبان آزاد سعي مي‌شود با اتخاذ تدابيري از جمله انتخاب يك توصيفگر مرجّح و گنجاندن ارجاعات از موارد مورداشاره، مثلا از مترادفات به توصيفگر مرجّح، از پراكنده شدن اطلاعات مربوط به يك مفهوم ذيل مدخل‌هاي متعدد جلوگيري شود. اين كار در واقع اعمال نوعي كنترل واژگاني است كه در جريان كار و توسط نمايه‌ساز، بدون استفاده از اصطلاحنامه انجام مي‌شود.
  2. نمايه‌سازي به زبان طبيعي[37] . در اين نظام از واژه‌هاي به‌كار رفته در خود مدرك به‌عنوان توصيفگر استفاده مي‌شود. يعني مفاهيم استخراج شده فقط با استفاده از واژه‌هاي به‌كار رفته در متن به توصيفگر تبديل مي‌شوند. اين نوع نمايه‌سازي را مي‌توان از مصاديق نمايه‌سازي به زبان آزاد هم تلقي كرد. بنابراين اصول پيش‌گفته در مورد نمايه‌سازي به زبان آزاد در اينجا هم كاربرد دارد، مگر هدف تهيه نمايه‌هاي واژه‌اي باشد. نمايه‌هاي كوئيك و كووك از انواع نمايه‌هاي واژه‌اي به زبان طبيعي هستند.
  3. نمايه‌سازي به زبان كنترل شده. در اين نوع نمايه‌سازي مفاهيم استخراج شده از متن به منظور انتخاب توصيفگر با فهرست‌هاي معيار مانند سرعنوان‌هاي‌ موضوعي و يا اصطلاحنامه ‌ها تطبيق داده مي‌شود.

تفاوت عمده اصطلاحنامه‌ها با سرعنوان‌هاي موضوعي در آن است كه روابط موجود در اصطلاحنامه از نوع سلسله مراتبي (اعم و اخص)، وابستگي، و يا ترادف است، هر چند درسرعنوان‌هاي موضوعي هم علاوه بر ارجاعات “نگاه كنيد” و “نيز نگاه كنيد” واژه‌هاي اعم و اخص مشخص مي‌شوند، اما اين موارد ضرورتآ با نگاهي دقيق به روابط صحيح معنايي گنجانده نشده و بيشتر مواردي را شامل مي‌شوند كه گنجاندن آنها براي كاربر مفيد است. ارجاع “نيز نگاه كنيد” در اين فهرست‌ها مي‌آيد، اما اين ارجاعات از نوع سلسله مراتبي يا وابسته نيستند. تفاوت ديگر اين دو ابزار كنترل واژگاني در آنهاست؛ فهرست‌هاي سرعنوان موضوعي اغلب فهرستي از توصيفگرهاي پيش‌همارا هستند، ولي اصطلاحنامه‌ها داراي توصيفگرهاي تك مفهومي هستند كه مي‌تواند در مرحله نمايه‌سازي توسط نمايه‌ساز انتخاب و همارا شود و مدخل قرار گيرد و يا در مرحله بازيابي توسط كاربر، بازيابي و همارا شود (6: 1-5).

مزيت استفاده از زبان كنترل شده در نمايه‌سازي، جلوگيري از حذف اطلاعات به‌دليل پراكندگي ذيل توصيفگرهاي متعدد است. همچنين در اين شيوه استفاده‌كننده نيازي به مراجعه به مدخل‌هاي متعدد براي يافتن اطلاعات مربوط به يك مفهوم واحد را ندارد. نمايه‌سازي واژه‌اي و عدم كنترل واژگان در شيوه‌هاي نمايه‌سازي خودكار از جمله در بانك‌هاي اطلاعاتي موتورهاي جست‌وجو سبب آشفتگي كاربران در بازيابي اطلاعات مي‌شود. بازيابي هزاران مدرك غيرمرتبط و عدم‌بازيابي مدارك مرتبطي كه مفهوم مورد جست‌وجو را با توصيفگر متفاوت ذخيره كرده، نياز بيشتر به نمايه‌سازي مفهومي و كنترل واژگاني را در اين محيط يادآور مي‌شود.

با رشد استفاده از فنون نمايه‌سازي ماشيني و افزايش نياز به جست‌وجوي پايگاه‌هاي اطلاعاتي متعدد كه در آنها زبان‌هاي كنترل شده متفاوتي به‌كار گرفته مي‌شود، دانشمندان علوم اطلاع‌رساني تلاش‌هايي را به‌منظور تهيه اصطلاحنامه‌هاي جست‌وجو (در مقابل اصطلاحنامه‌هاي نمايه‌سازي) آغاز كرده‌اند، اين نوع اصطلاحنامه‌ها ديگر از فهرست اصطلاحات مرجّح كه در نمايه‌سازي به‌كار مي‌روند تشكيل نمي‌شوند، بلكه بيشتر سعي مي‌كنند نمايي از واژگان يك حوزه موضوعي ترسيم كنند و پيوندي بين واژه‌هاي مختلف ناظر به يك مفهوم و همچنين واژه‌هاي اعم و اخص و وابسته برقرار كنند. هدف اين تلاش به‌جاي محدود كردن يا كنترل واژگان نمايه‌سازي تسهيل جست‌وجو، فارغ از واژگان به‌كار رفته در نمايه است.

در دوران معاصر، همچنين، علاقه به استفاده از “انتولوژي” (هستي‌شناسي)[38] ها براي مديريت كنترل واژگان و همچنين جابه‌جايي مفهومي در عرصه جست‌وجوي الكترونيكي و به‌كارگيري رايانه افزايش يافته است.

انتولوژي شاخه‌اي مهم از فلسفه است كه به شناخت هستي، چيستي/ماهيت مي‌پردازد. گزاره انتولوژيك حكمي است كه چيستي يك پديده با آن بيان مي‌شود. اين واژه توسط پژوهشگران حوزه هوش مصنوعي و مهندسي دانش از فلسفه به عاريت گرفته شده تا تلاش‌هايي را نشان دهد كه به‌طور بسيار منظم و با استفاده از رايانه به‌منظور توصيف ويژگي‌هاي واقعيت و يا “واقعيت جهان” در يك قلمرو كوچك انجام مي‌شود. انتولوژي‌ها ويژگي‌هاي اصطلاحنامه‌اي رده‌بندي شده را دارند. تفاوت عمده آنها با اصطلاحنامه‌ها در اين است كه اصطلاحنامه‌ها بيشتر براي استفاده مستقيم توسط انسان كه نيازمند كمك در زمينه واژگان و دستيابي به اطلاعات است طراحي شده، حال آنكه انتولوژي‌ها براي گنجانده شدن در عمليات نرم‌افزاري طراحي مي‌شوند، از اين‌رو، قواعد تدوين مقولات و سلسله مراتب در انتولوژي‌ها بايد بسيار دقيق‌تر باشد (1: 471-490).

نمايه‌سازي رايانه‌اي[39]  (خودكار يا ماشيني). نوعي نمايه‌سازي است كه در آن با استفاده از الگوريتم رايانه‌اي، واژه‌هاي كليدي يك مدرك از عنوان يا متن استخراج، و سپس در قالب مدخل‌هاي نمايه مرتب و سازماندهي مي‌شوند (7: ذيل واژه). ممكن است كل فرايند نمايه‌سازي، اعم از استخراج كليدواژه‌ها، مرتب كردن مدخل‌ها، و ايجاد و اصلاح ارجاعات متقابل از مترادف‌ها و ساير ارجاعات توسط نرم‌افزارهايي انجام گيرد كه به اين‌منظور تهيه مي‌شود. در اين‌صورت مي‌توان آن را نمايه‌سازي رايانه‌اي (ماشيني) دانست. اين امكان هم وجود دارد كه تحليل متن و استخراج كليد واژه‌ها توسط انسان صورت گيرد و از انواع نرم‌افزارها براي انجام ساير امور نظير مرتب كردن مدخل‌ها، ايجاد ارجاعات و غيره كمك گرفته شود. اين كار نمايه‌سازي به كمك رايانه[40]  ناميده مي‌شود.

 سابقه استفاده از رايانه در نمايه‌سازي به اوايل دهه 1950 مي‌رسد. اما تحول عمده در اين خصوص در دهه 1980 و همزمان با پيشرفت‌هاي فناوري اطلاعات صورت گرفت. اين پيشرفت‌ها براي شركت‌هاي بزرگ نمايه‌سازي اين امكان را به‌وجود آورد كه برنامه‌هاي پايگاه‌هاي اختصاصي را براي استفاده در نمايه‌سازي نشريات ارائه و گسترش دهند. نرم‌افزارهاي ويژه نمايه‌سازي با آنچه در برنامه‌هاي واژه‌پرداز (نظير Word) براي نمايه‌سازي تعبيه شد، كاملا متفاوت است. اين نرم‌افزارها مي‌توانستند كارهايي نظير الفبايي كردن، تنظيم تورفتگي و بيرون آمدگي مدخل‌ها و ساير امور مربوط به صفحه‌آرايي را انجام دهند.

امروزه، برخي متخصصان، مشغول بررسي و كار بر روي نحوه پردازش زبان طبيعي، به‌منظور انجام نمايه‌سازي خودكار به‌طور كامل هستند، اما تحقيقات در زمينه هوش مصنوعي هنوز به آن پايه نرسيده كه رايانه‌ها را قادر سازد فرايند فكري نمايه‌سازي را انجام دهند (6: 1-5).

نمايه‌سازي ماشيني درگذشته منحصرآ براي تحليل پيام‌هاي متني به‌كار مي‌رفت، پژوهش در مورد استفاده از اين شيوه در مورد تصاوير، خصوصآ محتواي پيام تصويري، و نه ويژگي‌هاي ظاهري آن مانند طرح و رنگ آغاز شده است. در زمينه استفاده از اين فنون براي توصيف سند، مانند آنچه در نمايه‌سازي توصيفي انجام مي‌شود، تلاش زيادي صورت نگرفته است، برعكس در زمينه توصيف محتواي پيام بسيار تلاش شده است.

نمايه‌سازي ماشيني معمولا بر فنون تحليل آماري و همايندي واژه‌ها در متون استوار است. روش‌هاي جدا كردن ريشه كلمات هم به اين شيوه مهم مدد مي‌رساند. گاهي براي شناسايي واژه‌هاي عبارتي كه بهتر است با آنها به‌عنوان يك واحد برخورد شود، از تقطيعِ[41]  معنايي متن استفاده مي‌شود. جنبه‌هاي معنايي هم مي‌تواند با استفاده از مقابله واژه‌ها و عبارات با يك اصطلاحنامه جامع، به‌منظور تهيه واژگاني يكدست و برقراري پيوند بين واژگان مرتبط، به نمايه‌سازي ماشيني اضافه شود. اكنون مدت‌هاست كه از همايندي[42] واژه‌ها، لغات، عبارات، و استنادات كتابشناختي براي كمك به يافتن واژه‌ها و مدارك مربوط به هم استفاده مي‌شود. از همين خاصيت در تهيه رابط‌هاي جست‌وجو در كتابخانه‌هاي ديجيتالي هم استفاده مي‌شود.

از همايندي استنادات كتابشناختي در تهيه نمايه‌هاي استنادي نيز استفاده مي‌شود. اين نمايه‌ها به پژوهشگران در رديابي نويسندگان و مداركي كه به آثار مورد علاقه قبلي استناد كرده‌اند، كمك مي‌كند. اين همايندي مي‌تواند براي خوشه‌بندي[43]  دسته‌هايي از مدارك كه استناد يكسان دارند، به‌كار رود. همچنين از همايندي استنادي و شناخت گروه‌هايي از اسناد جديد كه به يكديگر استناد كرده‌اند، براي شناخت الگوهاي پژوهشي در حال ظهور استفاده مي‌شود.

تحليل معاني نهفته[44] ، يك نمونه از شيوه‌هاي پيشرفته در نمايه‌سازي ماشيني است. در اين شيوه پيام‌هاي موجود در مدرك با تك‌واژه‌ها و جدا جدا بيان نمي‌شود، بلكه پيام‌ها به شكل خوشه‌هايي از واژه‌ها بيان مي‌شوند. اين واژه‌ها از طريق تحليل آماري و به‌عنوان واژه‌هايي كه در بسياري از متون وابسته و همايند ظاهر شده‌اند، شناخته مي‌شوند. تحليل معنايي نهفته سعي دارد بر چالش مربوط به اختلافات واژگاني از طريق استفاده از اين خوشه واژه‌ها، كه در مقايسه با تك واژه‌ها مي‌توانند با ثبات‌تر باشند، فائق آيد (1: 471-490).

همان‌طور كه در بالا گفته شد شيوه‌هاي خودكار عمدتآ به تحليل آماري بسامد لغات در متن متكي هستند، در بسامدگيري، ابتدا فهرستي از واژه‌هاي غيرمجاز تهيه و در برنامه گنجانده مي‌شود. رايانه، متن مدارك را با اين فهرست تطبيق داده واژه‌هاي غيرمجاز را حذف و بسامد واژه‌هاي باقيمانده را تعيين مي‌كند، واژه‌هاي با بسامد بسيار بالا و بسيار كم، حذف و بقيه به‌عنوان موضوع تنظيم و همراه با جاي‌نما در قالب مدخل‌ها ارائه مي‌شوند. اين امكان هم وجود دارد كه به‌جاي ارائه فهرست واژه‌هاي غيرمجاز، واژه‌هاي مجاز در يك حوزه مثلا در قالب يك اصطلاحنامه به برنامه داده شود تا هر جا آنها را يافت، انتخاب، و سپس مانند شيوه قبل عمل كند. در اين شيوه همچنين مي‌توان تنظيم ارجاعات لازم را بر اساس روابط موجود در اصطلاحنامه در برنامه گنجاند و به نوعي كنترل واژگاني دست يافت.

در استفاده از شيوه نمايه‌سازي دستي يا ماشيني بايد ملاحظات عملي مختلفي را درنظر داشت. مثلا اگر نمايه فقط براي يك‌بار تهيه مي‌شود و طرحي مستقل است، و يا اگر امكانات رايانه‌اي و نرم‌افزاريِ موجود مناسب نيست، استفاده از شيوه دستي ارجحيت دارد؛ ولي اگر نمايه از نوع دنباله‌دار[45] است و قرار است مرتبآ روزآمد شده و از آن درهمكرد تهيه شود، همچنين اگر تجهيزات رايانه‌اي و نرم‌افزاري فراهم است، نمايه‌سازي ماشيني مطلوب است، در غيراين‌صورت هزينه‌هاي تهيه رايانه و نرم‌افزار صرفآ براي تهيه يك نمايه محدود قابل قبول نخواهد بود (8: ج 11، ص 286-299).

نظام‌هاي نمايه‌سازي ماشيني در شرايطي كه موضوعي محدود به‌صورتي شفاف و روشن و در قالب جملات اخباري تعريف شده باشد و در آن از لغات مبهم و داراي حشو و زوايد استفاده نشده باشد، بهتر كار مي‌كند؛ اما در مواردي كه مدارك مورد نمايه‌سازي ناهمگون و پراكنده‌اند و موضوع از مدركي به مدرك ديگر فرق مي‌كند و يا موضوعي به صورت انتزاعي بيان شده و يا شيوه بيان پيچيده و ادبي و حتي شعري است و يا متن پر از اشارات و دلالت‌هاي ضمني و معاني پنهان و مفاهيم دقيق است، بهتر است نمايه‌سازي توسط انسان صورت گيرد. انسان است كه مي‌تواند اين‌گونه متون را ــ ولو با اشتباهات مكرر ــ تفسير، استنباط، و نتيجه‌گيري كند. رايانه امكان انجام اين كار را ندارد.

البته از نظر سرعت و يكدستي، نمايه‌سازي ماشيني بسيار كارآمدتر از نمايه‌سازي انسان است، به‌گونه‌اي كه هرگاه متون مورد نمايه‌سازي ماشين‌خوان باشند و پارامترهاي انتخاب واژگان به نحو دقيق در برنامه گنجانده شده باشد، رايانه مي‌تواند مقادير عظيمي از متون را با سرعتي غيرقابل تصور اسكن كند و بدون داشتن خطا، يك واژه را هر چند بار كه در متن آمده باشد، انتخاب و جاي‌نماي مناسب را براي آن بگنجاند. اما تشخيص موارد اندكي از اشتباهات املايي، يا تفاوت‌هاي جزئي در املا، و يا نوشته شدن همان واژه با مقداري فاصله بين حروف براي ماشين دشوار است، كاري كه براي انسان آسان است.

انواع نمايه. نمايه‌ها را از جنبه‌هاي مختلف مي‌توان تقسيم‌بندي كرد، براي مثال:

– از نظر نوع اطلاعات، نمايه‌ها مي‌توانند به نمايه نام‌هاي اشخاص، نام‌هاي تنالگاني، نام‌هاي جغرافيايي، نمايه موضوعي، نمايه عناوين آثار، و مانند آن تقسيم‌بندي شوند؛

– از نظر شيوه تهيه، نمايه‌ها مي‌توانند دستي يا ماشيني يا تركيبي از اين دو باشد؛

– از نظر ساختار، نمايه‌ها مي‌توانند ساده و يا داراي بيانگر باشند؛

– از نظر زبان، نمايه‌ها مي‌توانند داراي زبان آزاد، طبيعي، و يا كنترل شده باشند؛

– از نظر مرحله همارايي، شناسه‌هاي نمايه مي‌توانند پيش‌همارا و يا پس‌همارا باشند؛

– از نظر نحوه بيان محتواي اطلاعاتي، مي‌توانند واژه‌اي يا مفهومي (موضوعي) باشند؛ و

– از نظر نحوه تنظيم، مي‌توانند الفبايي، تاريخي، و رده‌اي باشند.

هريك از اين انواع را به شكل‌هاي متفاوتي مي‌توان تقسيم‌بندي كرد. لازم به يادآوري است كه يك نمايه ممكن است در آن واحد خصوصيات يك يا چند مورد از اين انواع را دارا باشد، مثلا واژه‌اي، پس‌همارا، و الفبايي باشد.

ويژگي‌هاي نمايه‌ساز. نمايه‌ساز بايد شخصي باهوش، با ذهن منظم، و تحليل‌گر باشد، با كار نشر آشنا بوده، متن را با دقت بخواند و در اين كار صبور باشد، در عين حال با سرعت كار كند، چرا كه نمايه‌سازي در آخرين مراحل كار نشر صورت مي‌گيرد. نمايه‌ها نمي‌توانند قبل از نهايي شدن جاي‌نما تهيه شوند، از اين‌رو، نمايه‌سازان همواره با يك فشار ناخواسته و محدوديت زماني روبه‌رو هستند (4: 518-519) كه بايد با آن كنار بيايند. همچنين نمايه‌ساز بايد به زبان مدارك مورد نمايه‌سازي مسلط باشد، از همه مهم‌تر اينكه قضاوتي صحيح داشته باشد تا در مقام جوابگويي به سؤالات بنياديني كه در همه شكل‌هاي نمايه‌سازي با آن مواجه است به درستي قضاوت كند، اين سؤالات عبارتند از:

– آيا يك موضوع موجود در مدرك، جزئي مفيد از اطلاعات براي گنجاندن در نمايه هست يا نه؟

– كاربر احتمالا ذيل چه واژه‌اي دنبال اين اطلاعات مي‌گردد؟

– اگر كاربر مستقيمآ ذيل اين واژه به‌دنبال اطلاعات نگردد، گنجاندن اين اطلاعات ذيل چه مدخل‌هايي موجب تأمين رضايت كاربر مي‌شود (8: ج 11، ص 286-299)؟

انتشار و نحوه ارائه نمايه. نمايه‌ها به دو شكل كلي الفبايي و رده‌اي نمايش داده مي‌شوند. نحوه ارائه نمايه عاملي مهم در سودمندي آن است. نمايه‌ها ممكن است به‌صورت كارتي، چاپي، و يا رايانه‌اي انتشار يابند. در هرحال بايد شناسه‌ها، شناسه‌هاي فرعي، و بيانگرها (در صورت وجود) به خوبي مشخص و واضح باشند. نحوه تنظيم شناسه‌ها بايد روشن باشد و تقسيمات فرعي به آساني از شناسه اصلي قابل تفكيك باشد (چه از طريق تفاوت‌گذاري در فونت‌ها و يا اعمال تورفتگي و يا جز آن)، جاي‌نماها بايد قابل شناسايي بوده و تعداد آنها ذيل يك مدخل كم باشد تا آسان جست‌وجو شود. اين مسائل خصوصآ در نمايه‌هاي چاپي بسيار مهم است،به‌گونه‌اي كه صفحه‌آرايي و چاپ جزئي جدايي‌ناپذير از پروژه نمايه‌سازي تلقي مي‌شود و نمايه‌ساز بايد همان دقتي را كه در تهيه مدخل‌ها به‌كار مي‌برد در اين خصوص هم اعمال كند (8: ج 11، ص 286-299).

استانداردها و معيارهاي ارزيابي. استاندارد نمايه‌سازي ايزو (مؤسسه استانداردهاي بريتانيا 1996) كاركرد، انواع، و ويژگي‌هاي نمايه را به خوبي تعريف مي‌كند و توصيه‌هايي در مورد محتوا، ساختار كلي، نحوه تنظيم مدخل‌ها، نحوه نمايش، و ارائه نمايه‌ها ارائه مي‌كند (2: 236-237).

در نمايه‌سازي همواره بايد معيارهايي رعايت شود، مانند تناسب مدخل‌ها با نوع واژگان و كاربران، متناسب بودن مدخل اصلي، صحت جاي‌نماها و محدود بودن تعداد آنها (طبق استانداردها حداكثر 5 تا7 مورد براي هر شناسه يا بيانگر)، زياد نبودن تعداد صفحات مورد ارجاع (اگر واحد سندي صفحه باشد)، دارا بودن بيانگر، مدخل قرار گرفتن بيانگرها در صورت داشتن استقلال معنايي و بار اطلاعاتي كافي، وجود ارجاعات ضروري، تناسب بين حجم نمايه و مدارك اصلي (مثلا در مورد نمايه انتهاي كتاب اين مقدار 3-5 درصد براي كتاب‌هاي معمولي، 5-8 درصد براي كتاب‌هاي تاريخي، و 15-20 درصد براي كتاب‌هاي مرجع است)، مناسب بودن شكل ارائه (خصوصآ در نمايه‌هاي چاپي از نظر شكل صفحه و اندازه حروف)، برجسته بودن شناسه اصلي، پيروي از ساختار مشخص به‌صورت يكدست، استفاده يكدست از علائم و نشانه‌گذاري در تمام متن، روشن بودن پوشش زماني، مكاني، محتوايي، و مانند آن. اينها معيارهايي است كه در ارزيابي نمايه‌ها هم به‌كار گرفته مي‌شود.

انجمن‌ها، نشريات، و جوايز. از انجمن‌هاي فعال در حوزه نمايه‌سازي مي‌توان به انجمن نمايه‌سازان بريتانيا (اس.آي.)[46]  اشاره كرد كه در 1957 شكل گرفت. در حال حاضر سه انجمن ملي ديگر به اين انجمن وابسته‌اند: انجمن نمايه‌سازان امريكا (اِي.اس.آي.)[47]  از 1968، انجمن نمايه‌سازان استراليا (اِي.يو.اس.اس.آي.)[48]  از 1976، و انجمن نمايه‌سازي و چكيده‌نويسي كانادا[49]  از 1977. نشريه >نمايه‌ساز<[50]  نيز كه دوبار در سال منتشر مي‌شود، نشريه رسمي هر چهار انجمن است. گروه فهرستنويسي و نمايه‌سازي مؤسسه رسمي متخصصان علوم كتابداري و اطلاع‌رساني بريتانيا (سيليپ)[51]  نيز به‌كار نمايه‌سازي علاقه‌مند است و  فصلنامه‌اي به‌نام >فهرست و نمايه< منتشر مي‌كند (2: 236-237). ضمنا هر سال جوايزي به بهترين نمايه‌سازان داده مي‌شود، از جمله اين جوايز مي‌توان به مدال ويتلي[52]  (1960) اشاره كرد. اين مدال از سال 2005 از سوي انجمن نمايه‌سازي امريكا به بهترين كار نمايه‌سازي داده مي‌شود. همچنين مي‌توان به جايزه گروه ويژه نمايه‌سازي وب موسوم به سيگ[53](2006) و جايزه كمپاني ويلسون براي بهترين نمايه تك‌نگاشت‌ها از سوي انجمن نمايه‌سازي امريكا (1978) اشاره كرد (10؛ 11).

مسائل اقتصادي و ساير ملاحظات عملي. علاوه بر ملاحظات عملي پيش‌گفته درخصوص دستي يا ماشيني بودن نمايه توجه به موارد ذيل نيز ضروري است: بهترين نمايه‌هاي جهان در صورت گراني و يا عدم انتشار به موقع، بي‌فايده يا كم‌فايده‌اند. تهيه‌كنندگان نمايه و خود نمايه‌سازان بايد پيشاپيش نيازهاي كاربران و مقدار هزينه‌اي را كه حاضرند براي نمايه بپردازند، ارزيابي كنند. داشتن چشم‌اندازي درست از بازار برمبناي جزئيات و بر اساس بررسي نشان خواهد داد كه نمايه تا چه حد بايد مفصل يا موجز و دقيق باشد، تا چه حد بايد سريع آماده شود، چرخه اصلاح و تصحيح آن بايد چه اندازه باشد و در چه زماني بايد ويرايش و در صورت نياز درهمكرد شود. مواردي وجود دارد كه يك نمايه سريع، اما نه چندان شسته و رفته، كارسازتر از نمايه‌اي است كه به موقع حاضر نمي‌شود. اگر مجموعه نمايه‌سازي آن‌قدر بزرگ و نامتجانس است كه نمايه‌سازي بايد توسط چندين نمايه‌ساز انجام شود، لازم است تمهيدات بيشتري براي كنترل و نظارت اعمال شود تا از عدم‌يكدستي‌هاي احتمالي، جلوگيري شود. در هر نوع برنامه نمايه‌سازي، بايد در ابتدا انواع نمايه‌هاي موردنياز تعيين و از تهيه نمايه‌هاي پرهزينه و وقت‌گير با حداقل بهره اجتناب شود (8: ج 11، ص 286-299).

آينده نمايه‌سازي. هر چند در حال حاضر هنوز هم نمايه‌هايي براي مدارك و مجموعه‌ها به‌صورت دستي تهيه مي‌شود، اما به‌نظر مي‌رسد در آينده استفاده از رايانه براي نمايه‌سازي بيشتر خواهد شد.

وِليش (1991) به امكان تلفيق نمايه‌هاي مدارك جدا جدا در “پايگاه داده‌ها” اشاره مي‌كند، او ضمن اشاره به تجربه امريكا و سوئد براي رسيدن به اين هدف يادآور مي‌شود كه چنين تحولي مي‌تواند سبب در دسترس قرار گرفتن نمايه‌هاي انتهاي كتاب در سطح گسترده شود، اين امر براي نمايه‌سازان در زمينه دستيابي به استانداردهاي كيفي بالاتر، از نظر جامعيت و در عين حال اخص بودن نمايه‌ها، چالش‌هايي به‌وجود مي‌آورد (1: 471-490).

از سوي ديگر همراه با الكترونيكي شدن نشر منابع، ناشران و نمايه‌سازان بايد خود را براي مقابله با چالش طراحي نمايه كتاب‌هاي الكترونيكي يا محصولات نشر الكترونيكي، كه بر اساس تقاضا منتشر مي‌شوند، آماده كنند. ]در آينده[ بسياري از نسخه‌هاي كتاب‌هاي درسي برحسب نظر خريدار ممكن است، متفاوت باشد، مثلا بعضي يك فصل را داشته باشند و ديگري فاقد آن باشد. اين وضعيت شبيه تهيه نمايه براي نسخ دستنوشته خطي منحصربه‌فرد در قرون وسطي است (6: 1-5).

 

منابع

  • حسن اشرفی ریزی، زهرا کاظم پور. ارزیابی نمایه و نمایه سازی: معیارها واستانداردها. مجله علوم و فناروی اطلاعات، دوره ۲۳، سال ۱۳۸۶
  • سن ویل، دومینیک (۲۵۳۶). راهنمای نمایه‌سازی مدارک و گسترش اصطلاحنامه توسعه فرهنگی در کشورهای آسیا. عبدالحسین آذرنگ. تهران: مرکز اسناد فرهنگی آسیا.
  • کلیولند. دونالد بی؛ و کلیولند آنا. دی.(۱۳۸۵) درآمدی بر نمایه سازی و چکیده نویسی. ترجمه سیدمهدی حسینی. – تهران: چاپار.
  • نوروزی، علیرضا (۱۳۸۰). نمایه‌سازی کتاب. تهران: چاپار.
  • دائرةالمعارف کتابداری

 

 

مآخذ:

1) Anderson, James D. “Organiziation of Knowledge”. International Encyclopedia of Information and Library Science. PP.471-490; 2) Bakewell, K. G. B. “Indexing”. Ibid. PP.236-237; 3) Borko, Harold. Indexing Concepts and Methods. New York: Academic Press, 1978; 4) The Manual of Style. 13th. ed. Chicago: University of Chicago Press, 1982; 5) “Index”. International Encylopedia of Information and Library Science. P. 236; 6) Kuhr, Patricia. “Abstracting and Indexing”. World Encyclopedia of Lirary and Information Sciences. PP.1-5; 7) Reitz, Joan M. Online Dictionary for Library and Information Science (ODLIS). S.V. “Entry”, “Automatic Indexing”. [On-line]. Available: http://lu.com/odlis. [21May 2006]; 8) Rothman, John. “Index, Indexes, Indexing”. Encyclopedia of Library and Information Science. Vol.11, PP.286-299; 9) Tseng, Gwyneth. “Booleon Logic”. International Encyclopedia of Information and Library Science. PP. 44-46; 10) “Web Indexing Awards”. [On-line]. Available: http://www.web- indexing.org/web-Indexing-awards.htm. [29Apr.2006]; 11) “The Wheatly Medal”. [On-line]. Available: http://www. indexers.org.uk/InAvai/awards/wheatly.htm. [29Apr.2006].

               سيمين نيازي

 

 

 

 

 

 

 

.[1] Indexing    

[2].  منظور از سند پيام نهفته در يك رسانه اعم از كاغذ، نوار، لوح فشرده، و جز آن است.

.[3] Locators    

.[4] Entry    

.[5] Heading    

.[6] Descriptor    

.[7] Modifier    

.[8] Documentary unit

.[9] References   

.[10] Blind reference    

.[11] Word Indexing    

.[12] Concept Indexing   

.[13] Derivative indexing    

.[14] Assignment indexing   

.[15] Rotated indexs   

.[16] Stop List

.[17] KWIC (KeyWord In Context)   

.[18] KWOC (KeyWord Out of Context(

.[19] Permuted index   

.[20] Coordinatation

همارايي و كنترل واژگاني در ادامه توضيح داده خواهدشد.

.[21] Vocabulary control    

.[22] Chemical Abstract     

.[23] Exhaustivity    

.[24] Specificity   

.[25] Depth of indexing    

.[26] Principle of unique entry

در مورد اين اصل در ادامه توضيح داده مي‌شود.

.[27] Pre-Coordinate Indexing System    

.[28] Post-Coordinate Indexing System

.[29] Back of book indexes    

.[30] Uniterm    

.[31] Role and link   

.[32] Grammar   

.[33] Term record   

.[34] Item record   

.[35] Indexing languages   

.[36] Free indexing language

.[37] Natural indexing language   

.[38] Ontology    

.[39] Computerized) Automatic) Indexing    

.[40] Computer assisted indexing    

.[41] Parsing

.[42] Co-occurrence    

.[43] Clustering    

.[44] Latent semantic    

.[45] Series

.[46] Society of Indexers (SI(

.[47] American Soeiety of Indexers (ASI)

.[48] Australian Society of Indexers (AUSSI(

.[49] Indexing and Abstracting Society of Canada

.[50] Indexers    

.[51] Chartered Institute of Library and InformationProfessionals (CILIP)

.[52] Wheatley Medal    

.[53] SIG

 

 

 

 

 

نویسندگان و فرهیختگان گرامی سوالات خود در مورد نحوه ی اخذ مجوز چاپ کتاب، صفحه ارایی، طراحی جلد، استخراج کتاب از پایان نامه و تبدیل پایان نامه به کتاب، هزینه ها و مراحل چاپ کتاب، نحوه ی عقد قرارداد برای چاپ کتاب، نگارش پایان نامه و اکسپت مقالات ای اس ای (ISI) و ای اس سی و چاپ  کتاب در تمام زمینه های مورد نظر با ما تماس بگیرید

 

شماره تماس: ۰۹۳۵۴۷۵۲۳۳۳

در صورت عدم پاسخگویی شماره بالا با شماره زیر تماس بگیرید

۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴ حسین وش

پست های الکترونیک

hoseinvash@yahoo.com

hoseinvash@gmail.com

آدرس دفتر انتشارات: تهران – خیابان کارگر شمالی- بعد از خیابان ادوارد برون – پلاک ۱۴۰۷

(لطفا قبل از حضور در انتشارات با ما هماهنگ کنید – ۰۹۱۸۳۷۷۵۳۳۴ حسین وش)